روزنامهٔ دانش و سلامت — بازنشر از منابع رسمیشنبه ۲۱ شهریور ۱۴۰۵
دیلی‌پیج / دانشگاه و پژوهش
دانشگاه و پژوهش

حرکت دانشگاه شیراز به سوی دانشگاهی هوشمند و مسئله‌محور

منبع: وزارت علوم، تحقیقات و فناوری۲۱ شهریور ۱۴۰۵
حرکت دانشگاه شیراز به سوی دانشگاهی هوشمند و مسئله‌محور
تصویر: وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

به‌گزارش روابط‌عمومی وزارت علوم به نقل از دانشگاه شیراز، دکتر علیرضا دکتر افشاری‌فر، رئیس دانشگاه، در نشست خبری خود با اصحاب رسانه که در ادامه برنامه‌های «هفته دولت» و به‌مناسبت «آغاز سال تحصیلی جدید» در تالار دکتر مصطفوی دانشگاه ترتیب یافت؛ به پرسش‌های خبرنگاران پاسخ داد.

دکتر افشاری‌فر در این نشست، با تشریح مهم‌ترین برنامه‌ها و چالش‌های پیش‌روی دانشگاه شیراز، بر ضرورت حرکت دانشگاه به سمت تأمین منابع مالی پایدار، توسعه زیرساخت‌ها، تقویت جایگاه علمی و بین‌المللی، هوشمندسازی، حمایت از سرمایه انسانی و گسترش ارتباط دانشگاه با جامعه و صنعت تأکید کرد.

تأمین منابع پایدار؛ یکی از اولویت‌های دانشگاه شیراز

رئیس دانشگاه شیراز، کمبود منابع مالی پایدار را یکی از مهم‌ترین چالش‌های دانشگاه‌ها دانست و گفت: دانشگاه برای برنامه‌ریزی‌های بلندمدت نمی‌تواند صرفاً بر منابع موجود اتکا کند؛ ازاین‌رو، مدیریت منابع، اولویت‌بندی هزینه‌ها و حرکت به سمت درآمدهای اختصاصی و منابع غیردولتی در دستور کار دانشگاه قرار گرفته است.

وی با اشاره به برنامه دانشگاه برای افزایش بهره‌وری و مدیریت هزینه‌های جاری، از بازنگری در قراردادهای خدماتی، تجمیع خریدها، توسعه سامانه‌های الکترونیکی و مدیریت مصرف انرژی به‌عنوان بخشی از این اقدامات نام برد.

دکتر افشاری‌فر همچنین تعریف پروژه‌های سرمایه‌گذاری، توسعه دوره‌های آموزشی کوتاه‌مدت و مهارت‌افزایی، ارائه خدمات آزمایشگاهی به صنایع و شرکت‌های دانش‌بنیان، اجرای طرح‌های پژوهشی سفارشی و استفاده از ظرفیت خیرین را از دیگر راهکارهای دانشگاه برای تقویت منابع درآمدی عنوان کرد.

وی افزود: راه‌اندازی سازمان سرمایه‌گذاری دانشگاه با مشارکت خیرین، استفاده از ظرفیت قراردادهای مشارکتی، فروش خدمات فناورانه و مشاوره‌ای به صنایع، توسعه تحصیلات تکمیلی بین‌المللی و تجاری‌سازی دستاوردهای پژوهشی از دیگر مسیرهای پیش‌بینی‌شده برای ایجاد منابع مالی پایدار است.

نوسازی زیرساخت‌ها با نگاه به آینده

رئیس دانشگاه شیراز با اشاره به قدمت و جایگاه این دانشگاه، فرسودگی بخشی از زیرساخت‌ها و کمبود تجهیزات را از مسائل جدی دانشگاه دانست و بر ضرورت توسعه و نوسازی متناسب با نیازهای روز تأکید کرد.

وی درباره سیاست مولدسازی نیز گفت: این سیاست صرفاً با هدف تأمین منابع مالی دنبال نمی‌شود و در طراحی بسته سرمایه‌گذاری دانشگاه، ظرفیت‌های مورد نیاز برای توسعه آتی فضاهای آموزشی، پژوهشی و رفاهی نیز پیش‌بینی شده است.

دکتر افشاری‌فر از تهیه یک بسته جامع سرمایه‌گذاری شامل هفت پروژه اولویت‌دار با محوریت تجمیع واحدهای پراکنده دانشگاه در پردیس مرکزی خبر داد و گفت: این پروژه‌ها در مراحل مختلف اجرا، فراخوان و انتخاب سرمایه‌گذار و مطالعه و امکان‌سنجی قرار دارند.

وی همچنین درباره اراضی دانشگاه در کنار موزه تاریخ طبیعی تصریح کرد: کاربری این اراضی با عملکرد غالب فرهنگی باقی خواهد ماند و برنامه‌ای برای تفکیک مسکونی یا تغییر کاربری تجاری ـ خدماتی آن وجود ندارد. به‌گفته‌ی وی، طرح جامع توسعه موزه نیز با همکاری شهرداری شیراز تهیه شده و توسعه فضاهای نمایشگاهی و فرهنگی ـ آموزشی را دنبال می‌کند.

حمایت از سرمایه انسانی و مقابله با مهاجرت نخبگان

دکتر افشاری‌فر در بخش دیگری از سخنان خود، حمایت از سرمایه انسانی را از الزامات توسعه دانشگاه و کشور دانست و گفت: فرسودگی زیرساخت‌ها، مشکلات معیشتی و دغدغه مسکن می‌تواند بر انگیزه اعضای هیئت‌علمی و ماندگاری نخبگان تأثیرگذار باشد.

وی با تأکید بر ضرورت توجه جدی به مسائل معیشتی استادان، تأمین مسکن اعضای هیئت‌علمی را یکی از راهکارهای مشخص و اثرگذار در این زمینه عنوان کرد و خواستار تدوین برنامه‌ای حمایتی ازسوی دولت برای استادان و نخبگان شد.

رئیس دانشگاه شیراز همچنین با اشاره به تداوم مسئله مهاجرت نخبگان در بیش از یک دهه گذشته، بر ضرورت همکاری دولت، مجلس و دستگاه‌های مرتبط برای تدوین بسته حمایتی ویژه اعضای هیئت‌علمی و نخبگان تأکید کرد.

«جهش علمی»؛ محور ارتقای جایگاه دانشگاه شیراز

رئیس دانشگاه شیراز، اجرای برنامه جامع «جهش علمی» را مهم‌ترین برنامه دانشگاه برای ارتقای جایگاه علمی و بین‌المللی در سال جاری عنوان کرد و گفت: این برنامه با هدف ارتقای مرجعیت علمی و بین‌المللی کشور و با حمایت مالی بنیاد ملی علم ایران و منابع داخلی دانشگاه درحال اجراست.

وی افزود: افزایش سهم ایران در تولید علم جهان، ارتقای کیفیت برون‌دادهای علمی اعضای هیئت‌علمی، بهبود رتبه علمی دانشگاه در سطح بین‌المللی و گسترش تعاملات علمی بین‌المللی، از شاخص‌های اصلی ارزیابی این برنامه است.

به‌گفته دکتر افشاری‌فر، تعداد و کیفیت مقالات، میزان استنادات، جایگاه دانشگاه در نظام‌های رتبه‌بندی معتبر جهانی ازجمله Times Higher Education و QS و همچنین تعداد و سطح همکاری‌های بین‌المللی، ازجمله شاخص‌هایی هستند که برای ارزیابی عملکرد دانشگاه مورد توجه قرار می‌گیرند.

وی همچنین از تدوین آیین‌نامه جامع پژوهانه دانشگاه با توجه به شاخص‌های نظام‌های رتبه‌بندی بین‌المللی خبر داد و گفت: تقویت کیفیت پژوهش، توسعه همکاری‌های علمی بین‌المللی، ارتباط با جامعه و صنعت و توجه به رسالت اجتماعی دانشگاه، محورهای اصلی این مسیر هستند.

حرکت دانشگاه شیراز به سمت هوشمندسازی و توسعه هوش مصنوعی

دکتر افشاری‌فر با اشاره به برنامه دانشگاه برای حرکت به سمت دانشگاه هوشمند، از تشکیل شورای هوشمندسازی دانشگاه شیراز خبر داد و گفت: در گام نخست، فراهم‌کردن زیرساخت‌های لازم برای تحول دیجیتال و اجرای برنامه‌های هوشمندسازی در دستور کار قرار گرفته است.

وی افزود: در حوزه هوش مصنوعی نیز برنامه‌هایی در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری پیش‌بینی شده و جذب اعضای هیئت‌علمی مرتبط با این حوزه دنبال می‌شود. همچنین برگزاری دوره‌های آموزشی برای استادان و دانشجویان، استفاده از ظرفیت هوش مصنوعی در بخش‌های مختلف دانشگاه و توجه به حوزه‌هایی همچون کشاورزی دقیق در دستور کار قرار دارد.

رئیس دانشگاه شیراز همچنین از برنامه راه‌اندازی سامانه روابط‌عمومی مبتنی‌بر هوش مصنوعی خبر داد و آمادگی دانشگاه برای برگزاری دوره‌های کوتاه‌مدت آموزشی هوش مصنوعی برای فعالان رسانه‌ای را اعلام کرد.

دانشگاه شیراز؛ دانشگاه مسئله‌محور در خدمت جامعه و استان

رئیس دانشگاه شیراز با تأکید بر اینکه مهم‌ترین رسالت دانشگاه‌ها حل مسائل جامعه است، گفت: ارتباط دانشگاه با دستگاه‌های اجرایی باید از روابط فردی فراتر رفته و به یک ارتباط سیستمی و پایدار تبدیل شود.

وی با اشاره به حضور فعال دانشگاه شیراز در کارگروه‌های علمی و اجرایی استان، از پروژه‌هایی همچون احیای تالاب‌های فارس، همکاری در حوزه‌های ترافیک و قطار شهری، باغات و پیوست فرهنگی پروژه‌های شهری، ایران‌شناسی، گردشگری و آسیب‌های اجتماعی به‌عنوان نمونه‌هایی از تعامل دانشگاه با دستگاه‌های اجرایی یاد کرد.

دکتر افشاری‌فر همچنین حوزه‌های نفت و انرژی، گردشگری و آسیب‌های اجتماعی، پروژه‌های شهری و شهرسازی، امنیت غذایی، امنیت سایبری و هوش مصنوعی را از جمله حوزه‌های دارای ظرفیت مزیت و نقش‌آفرینی دانشگاه شیراز برشمرد.

حرکت پژوهش‌ها از «مسئله» به سمت دانشگاه

وی در پاسخ به پرسشی درباره تبدیل پایان‌نامه‌ها و پژوهش‌ها به محصول و حل مسائل واقعی جامعه گفت: در پژوهش‌های کاربردی و مسئله‌محور، انتظار جامعه و صنعت برای رسیدن به خروجی ملموس، انتظاری منطقی است.

رئیس دانشگاه شیراز، رویکرد دانشگاه را ورود مسئله از صنعت و جامعه به دانشگاه عنوان کرد و افزود: فرصت مطالعاتی اعضای هیئت‌علمی در صنعت با همین هدف دنبال می‌شود تا استادان با حضور در محیط واقعی صنعت، مسائل را از نزدیک شناسایی و آن‌ها را به موضوعات پژوهشی دقیق تبدیل کنند.

وی همچنین از افزایش حدود ۳۰ درصدی گرنت پایان‌نامه‌های نیازمحور یا تقاضامحور نسبت به سایر پایان‌نامه‌ها خبر داد.

دکتر افشاری‌فر میزان درآمد دانشگاه شیراز از قرارداد با بخش خصوصی در سال گذشته را حدود ۳۰۰ میلیارد تومان اعلام کرد و افزود: این رقم با توجه به ظرفیت علمی دانشگاه و ظرفیت‌های صنعتی استان، همچنان قابل افزایش است.

حدود ۱۰ درصد بودجه دانشگاه در خدمت پژوهش

رئیس دانشگاه شیراز همچنین گفت: حدود ۱۰ درصد بودجه دانشگاه به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم صرف امور تحقیقاتی می‌شود که خروجی آن در تقویت بروندادهای پژوهشی، گسترش تعاملات بین‌المللی، توسعه همکاری با جامعه و صنعت، تقویت تیم‌های نوآور و فناور و توسعه محصولات دانش‌بنیان دانشگاهی نمود پیدا می‌کند.

وی همچنین با اشاره به فعالیت‌های علمی و انتشاراتی دانشگاه اظهار کرد: در سال ۱۴۰۴، ۲۴ عنوان کتاب و از فروردین تا شهریورماه ۱۴۰۵، ۲۰ عنوان کتاب منتشر شده و در مجموع ۴۴ عنوان کتاب به چاپ رسیده است. دانشگاه شیراز همچنین در حال برنامه‌ریزی برای دریافت نمایه بین‌المللی اسکوپوس است.

آغاز سال تحصیلی جدید به‌صورت حضوری

دکتر افشاری‌فر درباره وضعیت آموزشی دانشگاه در سال تحصیلی جدید نیز گفت: برنامه اصلی دانشگاه شیراز برای سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶، برگزاری کلاس‌ها به‌صورت کاملاً حضوری است.

وی با اشاره به وقفه ایجادشده در روند آموزشی به‌دلیل شرایط پیش‌آمده در کشور افزود: تنها برخی دروس عملی مقطع کارشناسی که امکان برگزاری مجازی نداشتند، به نیمه دوم شهریورماه منتقل شدند تا به‌صورت حضوری برگزار شوند.

رئیس دانشگاه شیراز، همچنین با اشاره به وضعیت تقاضای دانشجویان خارجی گفت: تغییر قابل ملاحظه‌ای در تقاضا و جذب دانشجویان خارجی دانشگاه ایجاد نشده است.

توسعه خوابگاه‌ها و ارتقای خدمات رفاهی دانشجویان

رئیس دانشگاه شیراز، رفاه دانشجویان را یکی از محورهای مهم دانشگاه دانست و از تداوم برنامه‌های بهسازی و نوسازی خوابگاه‌ها و توسعه خدمات رفاهی خبر داد.

وی با اشاره به وجود سه خوابگاه متأهلی در دانشگاه شیراز با ظرفیت ۱۵۰ واحد، گفت: خوابگاه‌های شهدای ۱ و ۲ پیش‌تر نوسازی شده‌اند و خوابگاه شهدای ۳ نیز با حمایت بنیاد برکت و دانشگاه در حال بهسازی است. همچنین خوابگاه خیرساز ناسوتی با مشارکت بخش خصوصی و دانشگاه در حال احداث است که فاز نخست آن شامل ۶۷ واحد، بیش از ۷۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد.

دکتر افشاری‌فر درباره خوابگاه‌های دانشجویی نیز از پیشرفت حدود ۹۰ درصدی عملیات بهسازی بلوک C خوابگاه شهید مفتح خبر داد و گفت: پس از اتمام این طرح، تعمیرات اساسی بلوک D این خوابگاه نیز در دستور کار قرار خواهد گرفت. نوسازی خوابگاه ۱۰ ارم دختران و به‌روزرسانی تجهیزات خوابگاهی نیز از دیگر برنامه‌های دانشگاه است.

وی همچنین از برنامه‌ریزی برای اعطای انواع تسهیلات دانشجویی ازجمله وام‌های مختلف تحصیلی، ضروری و... را از برنامه‌های حمایتی دانشگاه برای کاهش دغدغه‌های مالی دانشجویان عنوان کرد.

دانشگاه شیراز؛ در مسیر دانشگاهی پویا، هوشمند و مسئله‌محور

دکتر دکتر افشاری‌فر در این نشست، با تأکید بر جایگاه دانشگاه شیراز در عرصه علمی کشور، مجموعه اقدامات و برنامه‌های دانشگاه را در راستای تقویت زیرساخت‌ها، ارتقای کیفیت علمی، توسعه تعاملات بین‌المللی، هوشمندسازی، حمایت از سرمایه انسانی، افزایش درآمدهای پایدار و تقویت نقش دانشگاه در حل مسائل استان و کشور تشریح کرد.

وی تأکید کرد: دانشگاه شیراز تلاش می‌کند ضمن صیانت از جایگاه علمی و تاریخی خود، با تکیه بر ظرفیت اعضای هیئت‌علمی، دانشجویان، خیرین، صنعت و دستگاه‌های اجرایی، مسیر حرکت به سوی دانشگاهی توانمند، هوشمند، مسئله‌محور و اثرگذار را با جدیت دنبال کند.

این گزارش از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری بازنشر شده است؛ متن کامل را در منبع بخوانید.