در راستای مأموریت استانی مؤسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی

از توسعه فناوری تا ارزش‌آفرینی در زنجیره امنیت غذایی؛

به گزارش روابط عمومی وزارت علوم به نقل از موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی، رضوی، با تشریح مأموریت این مؤسسه گفت: امنیت غذایی یکی از زیرساخت‌های اساسی امنیت اقتصادی، اجتماعی و سلامت جامعه است و تحقق آن نیازمند توسعه دانش و فناوری در تمام مراحل زنجیره تولید، فرآوری و مصرف غذاست.

عضو هیئت علمی مؤسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی با اشاره به جایگاه مؤسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی به‌عنوان تنها مؤسسه پژوهشی ملی و تخصصی زیرمجموعه وزارت علوم در حوزه فرآوری دانش‌بنیان مواد غذایی، گفت: این مؤسسه طی سال‌های اخیر با هدف ارتقای سلامت غذا، کاهش ضایعات و توسعه امنیت غذایی پایدار، مجموعه‌ای از اقدامات پژوهشی، فناورانه و مسئله‌محور را دنبال کرده است.

دکتررضوی برگزاری سه دوره همایش ملی پژوهش‌های کاربردی در امنیت غذایی، ایمنی غذایی و سلامت، برگزاری رویدادهای ملی مسئله‌محور نان، ایجاد مرکز نوآوری و فناوری غذاهای خاص با مشارکت سازمان اتکا و اجرای برنامه «مهرکام» با محوریت مدیریت، کنترل و ارزش‌آفرینی ضایعات مواد غذایی را از جمله اقدامات شاخص مؤسسه برشمرد و اظهار کرد: همکاری با بنیاد ملی علم ایران برای توسعه فناوری‌های نوین صنایع غذایی و ایجاد شبکه ملی پژوهش و فناوری در علوم و صنایع غذایی از دیگر اقدامات در راستای تقویت این مأموریت است.

وی ادامه داد: از سال ۱۳۹۸ تاکنون، ۷۴۲ مقاله علمی در نشریات معتبر بین‌المللی، ۱۱۳ رساله دکتری، ۱۷۳ طرح پژوهشی مسئله‌محور، ۱۹ عنوان کتاب و ۶۰ ثبت اختراع توسط اعضای هیئت علمی و پژوهشگران مؤسسه در حوزه‌هایی همچون کاهش ضایعات غذایی، غنی‌سازی محصولات، استخراج ترکیبات زیست‌فعال، تولید غذاهای فراسودمند و تحلیل شاخص‌های امنیت غذایی انجام شده است.

عضو هیئت علمی مؤسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی، مهم‌ترین چالش تحقق مأموریت‌های ملی را نه کمبود دانش فنی، بلکه موانع ساختاری و فرآیندی دانست و گفت: ساختارهای دپارتمانی و جزیره‌ای، فاصله میان نظام ارزیابی عملکرد و اهداف مأموریت‌محور، بوروکراسی اداری و مالی، ضعف زیرساخت‌های نیمه‌صنعتی و گسست میان پژوهش و تجاری‌سازی، از مهم‌ترین موانع تبدیل دستاوردهای علمی به محصولات و فناوری‌های قابل استفاده در صنعت هستند.

دکتررضوی همچنین بر ضرورت تقویت نقش دستگاه‌های اجرایی استان در پیشبرد ماموریت امنیت غذایی تأکید کرد و افزود: ایجاد پنجره واحد تخصصی امنیت و ایمنی غذایی، هدایت هدفمند اعتبارات پژوهشی و مسئولیت اجتماعی صنایع به سمت مسائل اولویت‌دار، سرمایه‌گذاری مشترک برای ایجاد خطوط پایلوت نیمه‌صنعتی و استفاده از ظرفیت مؤسسه به‌عنوان مرجع علمی در برنامه‌ریزی‌های مرتبط با زنجیره غذا، می‌تواند روند تجاری‌سازی و اثرگذاری پژوهش‌ها را شتاب بخشد.

وی کمبود منابع پایدار، نوسانات ارزی و افزایش هزینه تجهیزات و مواد آزمایشگاهی و نبود سرمایه‌گذاری کافی برای ایجاد پایلوت‌پلنت‌های نیمه‌صنعتی را از مهم‌ترین چالش‌های مالی برشمرد و تصریح کرد: این مشکلات موجب ناپیوستگی برخی پروژه‌های بلندمدت، کاهش امکان اعتبارسنجی صنعتی فناوری‌ها و محدود شدن دامنه ورود مؤسسه به مسائل کلان و چنداستانی شده است.

دکتررضوی در ادامه، برگزاری همایش‌های ملی امنیت غذایی، مشارکت در تدوین سند ملی امنیت غذایی کشور در افق ۱۴۱۰، ایجاد میزهای تخصصی نان و زعفران، پایش مستمر سامانه نان، توسعه شبکه ملی پژوهش و فناوری و همکاری با بنیاد ملی علم ایران در برنامه‌هایی همچون «مهرکام» را از تجربه‌های موفق مؤسسه دانست که قابلیت الگوبرداری برای سایر دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها را دارد.

عضو هیئت علمی مؤسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی همچنین با اشاره به برگزاری دومین رویداد ملی مسئله‌محور نان در ۲۵ شهریور ۱۴۰۵ در کارخانه نوآوری مشهد مقدس، گفت: این رویداد با تمرکز بر ارتقای کیفیت و بهره‌وری، کاهش ضایعات، استفاده از فناوری‌های نوین و حرکت به سمت صنعتی‌سازی زنجیره تولید نان، زمینه تعامل میان بخش‌های دولتی، دانشگاهی، صنعتی و شرکت‌های دانش‌بنیان را فراهم کرد. به گفته وی، رویکرد مسئله‌محور این رویداد، تلاش برای اتصال مستقیم ظرفیت‌های علمی و فناورانه کشور به چالش‌های واقعی زنجیره آرد و نان و حرکت از ایده و پژوهش به سمت اجرا و تولید است.

دکتررضوی در پایان تأکید کرد: تحقق مأموریت امنیت غذایی نیازمند عبور از پژوهش‌های پراکنده و حرکت به سمت همکاری‌های چندرشته‌ای، مسئله‌محور و فناورانه و ایجاد پیوند مؤثر میان پژوهش، صنعت و سیاست‌گذاری است؛ مسیری که مؤسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی در سال‌های اخیر آن را دنبال کرده است.