شهید لاریجانی مظهر عقلانیت و سرمایه ملی بود و رژیم صهیونیستی از عقلانیت علی لاریجانی هراس داشت

وزیر علوم در مراسم یادبود شهید علی لاریجانی:

به گزارش روابط عمومی وزارت علوم، دکترسیمایی با اشاره به تجربه همکاری و مشاهده عملکرد شهید علی لاریجانی در مجلس شورای اسلامی، ایشان را شخصیتی مؤدب، صبور، دانشمند، برخوردار از فراست و دارای نگاه ملی توصیف کرد و گفت: شهید لاریجانی در طول سالیان حضور در مجلس، با وجود مواجهه با بدرفتاری‌ها، هرگز با دیگران بدرفتاری نکرد. ایشان در زیست سیاسی خود درجا نزد، بلکه تغییر کرد، رشد یافت و به پختگی بیشتری رسید و امروز به‌عنوان یک سرمایه ملی شناخته می‌شود.

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، در مراسم یادبود شهید علی لاریجانی، به یادداشتی اشاره کرد که در سال ۱۳۹۹ و با مرور خاطرات خود از همکاری با شهید لاریجانی در سال ۱۳۹۷، هنگامی که معاون پارلمانی وزیر علوم بود، منتشر کرده بود. وی در این یادداشت نوشته بود:

«طی مدتی که عملکرد دکتر لاریجانی را در سمت معاون پارلمانی وزیر علوم از نزدیک در صحن مجلس دیدم، وی را شخصیتی مؤدب، صبور، بافراست، دانشمند و دارای نگاه ملی یافتم. در طول سالیان طولانی ریاست مجلس، با او بداخلاقی‌ها شد، اما کسی از او بداخلاقی ندید. نکته جالب‌تر این‌که باوجودی که رشته تحصیلی وی فلسفه است، اما دارای فهم حقوقی هم بود. وی در زیست سیاسی‌اش درجا نزده، تغییر کرده، رشد یافته و رو به بهبود و پختگی رفته است. در حال حاضر او یک سرمایه ملی است.»

وزیر علوم با اشاره به تحصیلات فلسفی شهید لاریجانی و در عین حال برخورداری ایشان از فهم حقوقی، خاطرنشان کرد: برای من که رشته تحصیلی‌ام حقوق است، نکته جالب این بود که ایشان با وجود تحصیل در رشته فلسفه، از فهم حقوقی قابل‌توجهی نیز برخوردار بود. شهید لاریجانی در زیست سیاسی خود درجا نزد؛ تغییر کرد، رشد یافت و رو به بهبود و پختگی رفت. در همان یادداشت ذکر کردم امروز ایشان یک سرمایه ملی است و باید از خود بپرسیم با سرمایه‌های ملی‌مان چه می‌کنیم.

وی در ادامه با اشاره به دیدگاه منسوب به افلاطون درباره ضرورت فیلسوف بودن حاکم برای رساندن جامعه به سعادت، تصریح کرد: امروز دیگر بحث صرفاً درباره حاکم نیست و حتی موضوع تنها حکومت و حکمرانی نیست، بلکه از حکمرانی خوب سخن می‌گوییم؛ مفهومی که مدعی است می‌تواند بشر را به سعادت برساند. بانک جهانی مؤلفه‌هایی مانند حاکمیت قانون، مشارکت و شفافیت را برای حکمرانی خوب مطرح می‌کند، اما زیربنای همه این مؤلفه‌ها عقلانیت است؛ ویژگی برجسته‌ای که در شخصیت علی لاریجانی وجود داشت.

وزیر علوم با اشاره به فرازونشیب‌های تاریخی جایگاه عقل در میان مسلمانان اظهار کرد: تاریخ عقل در میان مسلمانان، تاریخی پرفرازونشیب است. از خوارج تا معتزله، عدلیه، اخباریان و اصولیان، دیدگاه‌ها، نحله‌ها و مکتب‌های گوناگونی درباره عقل شکل گرفته است.

وی با اشاره به دیدگاه شهید مطهری درباره امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب(ع) گفت: مرحوم شهید مطهری تعبیری درباره امیرالمؤمنین(ع) دارد که ایشان را شهید راه عقل می‌داند. این تعبیر بسیار مهم و تأمل‌برانگیز است. خوارج اهل جهاد بودند، اما اهل اجتهاد نبودند؛ اهل عدل و تعقل نبودند. مسئله این است که جهاد و مجاهدت، بدون تعقل و اجتهاد، نمی‌تواند ضامن فهم درست دین باشد.

دکتر سیمایی با طرح این پرسش که اصولیان در عمل چه تفاوتی با اخباریان دارند، ادامه داد: ما با اینکه اصولی هستیم و در مباحث نظری، عقل را بسیار ارج می‌نهیم، باید از خود بپرسیم در عمل چه تفاوتی با اخباریان داریم؛ همان گروهی که در سنت فکری شیعه برای عقل جایگاه چندانی قائل نبودند. در عمل، در فقه، دین‌شناسی، معرفت‌شناسی و اخلاق، چه تفاوتی با آن رویکرد داریم؟ آیا عقل در عمل نیز همان جایگاهی را دارد که در نظریه برای آن قائل هستیم؟

وی با بیان اینکه فرصت پرداختن تفصیلی به این بحث وجود ندارد، به یکی از شبهات مطرح درباره عقل اشاره کرد و گفت: برخی می‌گویند عقل احتمال خطا دارد؛ بنابراین، چگونه می‌توان به آن اعتماد کرد؟ پاسخ نقضی من این است که مگر فهم ما از نقل نیز خطاپذیر نیست؟ مگر در فرایند فهم متون دینی، استنباط، اجتهاد و انتساب یک حکم به خداوند، احتمال خطا وجود ندارد؟ اگر احتمال خطا در فهم نقل وجود دارد، چرا باید صرف احتمال خطا را دلیلی برای بی‌اعتمادی به عقل بدانیم؟

وزیر علوم در ادامه با تأکید بر ظرفیت‌های عقل جمعی و علم در کاهش خطاهای تصمیم‌گیری اظهار کرد: در روزگار کنونی، امکان کاهش خطا در داوری‌های عقلانی بیش از گذشته فراهم شده است؛ زیرا وقتی موضوعی در معرض داوری عقل قرار می‌گیرد، دیگر صرفاً با نظر یک فرد مواجه نیستیم. اندیشکده‌ها، پژوهشکده‌ها، آزمایشگاه‌ها و حتی آزمایشگاه‌های علوم انسانی و آزمایشگاه‌های بررسی تأثیر سیاست‌ها، موضوعات را بررسی و تحلیل می‌کنند تا مشخص شود یک سیاست یا تصمیم چه آثاری دارد، چه پیامدهایی به دنبال می‌آورد و اساساً چرا باید یک مسیر را انتخاب کرد و از مسیر دیگر پرهیز کرد.

وی افزود: عقل جمعی در کنار علم، اطمینان بیشتری برای ما فراهم می‌کند و احتمال خطا را کاهش می‌دهد. هرچه تعداد افراد صاحب‌نظر و متخصصی که در بررسی یک موضوع مشارکت می‌کنند بیشتر شود و دیدگاه‌های گوناگون در معرض نقد و بررسی قرار گیرد، امکان شناسایی و اصلاح خطا نیز افزایش می‌یابد. بنابراین، باید عقل را در سیاست بیش از آنچه امروز شاهد هستیم، وارد کنیم و به آن اعتماد داشته باشیم؛ به‌ویژه عقل جمعی که حاصل مشارکت و بررسی دیدگاه‌های مختلف است.

دکتر سیمایی با اشاره به ضرورت پای‌بندی به نتایج عقل جمعی در مرحله اجرا تصریح کرد: گاهی در سیاست‌گذاری، با اتکا به عقل جمعی به نتایجی می‌رسیم، اما هنگام اجرا و در عمل، به یافته‌های همان عقل جمعی پایبند نمی‌مانیم. این مسئله نیز یکی از موضوعات مهمی است که باید به آن توجه کرد.

وزیر علوم در بخش دیگری از سخنان خود با یادآوری جایگاه شهید لاریجانی در عرصه سیاست و حکمرانی گفت: شهید لاریجانی مظهر عقلانیت بود و در نگاه بزرگان این کشور، سرمایه‌ای ملی به شمار می‌رفت. اگر پیش از این برای برخی روشن نبود که چرا دشمن با چنین شخصیتی دشمنی می‌کند، امروز روشن شده است که رژیم صهیونیستی از عقلانیت و قدرت تحلیل علی لاریجانی هراس داشت. به اعتقاد من، ترس از عقلانیت و تأملات ایشان یکی از دلایل به شهادت رساندن این شخصیت بود.

وی در پایان با اشاره به شهادت علی لاریجانی به دست رژیم صهیونیستی اظهار کرد: خوشا به حال ایشان که به دست اشقیا و رژیم اشغالگر صهیونیستی به شهادت رسید. این شهادت از آن جهت که به دست چنین دشمنی رقم خورد، از ارزش و جایگاه ویژه‌ای برخوردار است.