مسیرهای بقا در عصر هوش مصنوعی
الکس کارپ، میلیاردر مشهور، به نسل هزاره (میلنیالها) توصیه میکند که به دنبال مدارک دانشگاهی پرزرقوبرق نباشند؛ او خاطرنشان میکند که قرار است تا سال ۲۰۲۷…

باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - الکس کارپ، میلیاردر مشهور، به نسل هزاره (میلنیالها) توصیه میکند که به دنبال مدارک دانشگاهی پرزرقوبرق نباشند؛ او خاطرنشان میکند که قرار است تا سال ۲۰۲۷، یکپنجمِ شرکتهای فهرست «فورچون ۵۰۰» (Fortune ۵۰۰) به جذب استعدادهای «عصبمتفاوت» (neurodivergent) روی آورند.
همزمان با افزایش نگرانیها درباره اینکه هوش مصنوعی بازار کار را دگرگون خواهد کرد، نیروی کار در تمامی بخشها از نسل Z گرفته تا نسل «بیبی بومر» به دنبال راههایی برای تضمین آینده شغلی خود هستند.
در میان این دغدغهها، الکس کارپ، مدیرعامل شرکت «پالانتیر» (Palantir)، پاسخی ساده و در عین حال شگفتانگیز ارائه میدهد: او معتقد است تنها دو راه برای تضمین یک شغل وجود دارد.
این میلیاردر ۵۹ ساله اظهار میدارد که نخستین راه، تسلط بر یک حرفه فنی و مهارتی است. تقلیدِ کارِ متخصصانِ کارهای یدی مانند برقکارها و لولهکشها برای ماشینها دشوار است و همزمان با گسترش مراکز داده عظیم توسط شرکتهای بزرگ فناوری و در شرایطی که ایالات متحده با کمبود نیروی کار ماهر مواجه است، تقاضا برای این افراد رو به افزایش است.
مسیر دوم ریشه در تجربه شخصی کارپ دارد؛ او سالهاست که آشکارا درباره زندگی با «دیسلکسیا» (خوانشپریشی) نوعی اختلال یادگیری که بر خواندن، نوشتن و پردازش اطلاعات تأثیر میگذارد سخن گفته است. مفهوم «عصبمتفاوت» (یا تفاوتهای عصبی) شامل شرایطی همچون اختلال نقص توجه/بیشفعالی (ADHD) و اوتیسم نیز میشود.
کارپ معتقد است که این تفاوت شناختی میتواند در دنیای تحت سلطه هوش مصنوعی به یک مزیت تبدیل شود؛ نه به خاطر خودِ تشخیص پزشکی، بلکه به دلیل نوع نگرشی که این وضعیت در فرد ایجاد میکند. به باور او، موفقیت از آنِ کسانی خواهد بود که متفاوت میاندیشند و اهل ریسکپذیری هستند؛ کسانی که به تعبیر او «مانند یک هنرمند عمل میکنند: به مسائل از زاویهای متفاوت مینگرند و قادر به خلق چیزی منحصربهفرد هستند.»
مطالعهای از سوی شرکت «گارتنر» (Gartner) نشان میدهد که انتظار میرود تا سال ۲۰۲۷، یکپنجمِ واحدهای فروش در شرکتهای فهرست «فورچون ۵۰۰» برای ارتقای عملکرد تجاری خود، فعالانه به دنبال جذب استعدادهای عصبمتفاوت باشند. اگرچه تنوع عصبی برای استخدام در پالانتیر الزامی نیست، اما این شرکت چنین کاندیداهایی را به عنوان یک دارایی استراتژیک میبیند و یک «بورسیه تنوع عصبی» برای استخدام افرادی که متفاوت از استخدامهای سنتی فکر میکنند، راهاندازی کرده است.
در اطلاعیه استخدام آمده است که این افراد «نقش نامتناسبی در شکلدهی آینده آمریکا و غرب ایفا خواهند کرد؛ آنها فراتر از ایدئولوژیهای نمایشی را میبینند و زیباییهایی را که هنوز در جهان وجود دارد، تشخیص میدهند.»
این رویکرد، شک و تردید کارپ را در مورد مسیرهای شغلی سنتی منعکس میکند. او با وجود داشتن سه مدرک - از جمله مدرک حقوق از استنفورد و دکترای فلسفه از دانشگاه گوته آلمان - در اوایل سال ۲۰۲۶ در داووس رک و راست بود و اظهار داشت که هوش مصنوعی «مشاغل علوم انسانی را نابود خواهد کرد». او افزود: «من به یک مدرسه نخبگان رفتم و فلسفه خواندم؛ امیدوارم مهارت دیگری داشته باشید، زیرا فروش آن مهارت دشوار خواهد بود.»
پالانتیر به اینجا بسنده نکرد؛ این موسسه «بورسیه شایستگی» را برای فارغ التحصیلان دبیرستانی که به دانشگاه نمیروند، راهاندازی کرد. گروه اولیه به نمرات آزمون سطح آیوی لیگ نیاز داشت و بیش از ۵۰۰ متقاضی را جذب کرد - که تنها ۲۲ نفر از آنها پذیرفته شدند. فارغ التحصیلان سال ۲۰۲۶ ماهانه ۵۴۰۰ دلار حقوق دریافت میکردند، به همراه یک پیام واضح: از بدهی بگذرید. سالهای عمرتان را پس بگیرید. یک مدرک پالانتیر کسب کنید. افراد با دستاوردهای بالا حتی میتوانند پیشنهادهای شغلی تمام وقت را دریافت کنند.
با کاهش مشاغل سنتی سطح مقدماتی برای فارغ التحصیلان نسل Z، بسیاری از جوانان به نتیجه مشابهی میرسند: مدرک دانشگاهی به تنهایی دیگر تضمینی برای موفقیت نیست. با این حال، همه با این دیدگاه موافق نیستند. جیمی تیوان، دانشمند ارشد مایکروسافت، معتقد است که مهارتهای فراشناختی - مانند تابآوری، سازگاری، آزمایش و تفکر انتقادی - بسیار مهم خواهند بود. او استدلال میکند که آموزش سنتی هنرهای آزاد برای پرورش این ویژگیها ضروری است، زیرا تفکر انتقادی نیاز به تعامل، مقابله با چالشهای دشوار و تأمل عمیق دارد.
در تضاد کامل با کارپ، دانیلا آمودی، یکی از بنیانگذاران آنتروپیک، اظهار داشت که مطالعه علوم انسانی «از همیشه مهمتر» خواهد شد. او افزود که «ویژگیهایی که ما را انسان میسازند، اهمیت بیشتری پیدا خواهند کرد، نه کمتر» و خاطرنشان کرد که این شرکت به دنبال افرادی با مهارتهای ارتباطی و هوش هیجانیِ ممتاز، و همچنین برخوردار از خصوصیاتی همچون مهربانی، همدلی، کنجکاوی و اشتیاق به یاری رساندن به دیگران است.
منبع: روسیا الیوم