نقشه راه هوشمندسازی خدمات سلامت روان دانشجویان با تکیه بر حکمرانی داده و هوش مصنوعی

دکتر صالحی در نشست تخصصی مراکز مشاوره دانشگاه‌های کشور تشریح کرد؛

به گزارش روابط عمومی وزارت علوم به نقل از دانشگاه پیام نور، دکتر صالحی مدیرکل دفتر توسعه فناوری اطلاعات، امنیت و شبکه‌سازی سازمان امور دانشجویان در نشست تخصصی مشاوران دانشگاه‌های مادر کشور که به میزبانی سازمان مرکزی دانشگاه پیام نور برگزار شد، به تشریح نقشه راه هوشمندسازی خدمات حوزه مشاوره و سلامت روان پرداخت و گفت: تحقق سازمان هوشمند مستلزم توسعه متوازن زیرساخت‌های فناوری، حاکمیت، فرایندها، داده‌ها و سرمایه انسانی است و تمرکز بر یک بُعد، بدون توجه به سایر مؤلفه‌ها، نمی‌تواند اهداف هوشمندسازی را محقق کند.

وی با اشاره به تحولات سال‌های اخیر در حوزه دولت و سازمان هوشمند اظهار داشت: هوشمندسازی خدمات به معنای فراهم‌کردن امکان ثبت درخواست، پردازش و ارائه خدمت با حداقل مداخله انسانی است؛ رویکردی که با اتکا به پایگاه‌های داده معتبر، یکپارچگی سامانه‌ها و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، زمینه ارائه خدمات غیرحضوری، سریع و قابل دسترس را فراهم می‌کند.

توسعه پایگاه‌های داده معتبر؛ زیرساخت هوشمندسازی خدمات دانشجویی

مدیرکل دفتر توسعه فناوری اطلاعات، امنیت و شبکه‌سازی سازمان امور دانشجویان، ایجاد و تکمیل پایگاه‌های اطلاعاتی معتبر را از الزامات اصلی تحول دیجیتال دانست و با اشاره به پایگاه اطلاعات و مدارک تحصیلی کشور، بر نقش آن در تسهیل استعلام‌های برخط و ارتقای صحت اطلاعات مورد استفاده در سامانه‌های دانشجویی تأکید کرد.

دکتر صالحی گفت: اتصال سامانه‌های حوزه مشاوره و سلامت به داده‌های معتبر تحصیلی، امکان بهره‌گیری دقیق‌تر از اطلاعات دانشجویان را فراهم می‌کند و می‌تواند در تحلیل وضعیت سلامت، شناسایی نیازها و پشتیبانی از تصمیم‌گیری‌های مدیریتی و سیاست‌گذاری‌های حوزه دانشجویی نقش مؤثری داشته باشد.

وی با تشریح محورهای نقشه راه هوشمندسازی خدمات مشاوره و سلامت روان، تجمیع و تحلیل داده‌های آموزشی و سلامت، اعتبارسنجی اطلاعات، بررسی شاخص‌های سلامت جسمی و روانی و شناسایی عوامل مرتبط با افت تحصیلی و رفتارهای پرخطر را از زمینه‌های مهم کاربرد تحلیل داده برشمرد.

هوش مصنوعی؛ ظرفیت نوین در پشتیبانی از خدمات مشاوره

وی در بخش دیگری از سخنان خود، به توسعه دستیارهای هوشمند تخصصی در حوزه مشاوره اشاره کرد و گفت: ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی می‌توانند در تحلیل اطلاعات، غربالگری اولیه، پشتیبانی پژوهشی و کمک به شناسایی برخی نشانه‌های مرتبط با وضعیت روانی دانشجویان مورد استفاده قرار گیرند.

دکتر صالحی با تشریح ظرفیت مدل‌های زبانی و هوش مصنوعی مولد، اظهار داشت: دستیارهای هوشمند با بهره‌گیری از داده‌های مناسب و آموزش و ارزیابی مستمر می‌توانند به‌عنوان ابزارهای پشتیبان در فعالیت‌های تخصصی مراکز مشاوره و پژوهش‌های مرتبط با سلامت روان به کار گرفته شوند.

وی همچنین با اشاره به نمونه‌های اولیه دستیارهای هوشمند در پاسخ‌گویی به پرسش‌های پژوهشی درباره موضوعاتی مانند خودکشی، اعتیاد و ارتباط افت تحصیلی با آسیب‌های روانی، بر ظرفیت این ابزارها برای پشتیبانی از مطالعات تخصصی و تحلیل مسائل دانشجویان تأکید کرد.

حرکت به سوی خدمات یکپارچه و داده‌محور

مدیرکل دفتر توسعه فناوری اطلاعات، امنیت و شبکه‌سازی سازمان امور دانشجویان در جمع‌بندی سخنان خود، دستیابی به خدمات هوشمند در حوزه مشاوره و سلامت را نیازمند تدوین نقشه راه مشخص، توجه به الزامات قانونی، حفظ تداوم خدمات جاری و توسعه متوازن زیرساخت‌ها و فرایندها دانست.

بر اساس این رویکرد، یکپارچه‌سازی داده‌های آموزشی و سلامت، بهره‌گیری هدفمند از هوش مصنوعی و توسعه ابزارهای پشتیبان تخصصی می‌تواند زمینه ارتقای کیفیت خدمات مراکز مشاوره دانشگاهی و تقویت تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد را فراهم کند؛ البته تشخیص و مداخله تخصصی در مسائل سلامت روان همچنان مستلزم نظارت و مسئولیت‌پذیری متخصصان این حوزه است.