یک بیماری خاموش که ممکن است دههها قبل از بروز علائم شروع شود
باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - محققان دریافتهاند که تصلب شرایین میتواند در سنین جوانی شروع شده و سالها بدون علائم به پیشرفت خود ادامه دهد، به این معنی که بیماری مرتبط با حملات قلبی ممکن است دههها قبل از بروز عوارض آن وجود داشته باشد.
این مطالعه که توسط محققانی از دانمارک و اسپانیا انجام شد، شامل ۱۶۸۰۸ بزرگسال ۱۸ تا ۷۰ ساله بود که هیچ یک از آنها بیماری قلبی عروقی شناخته شدهای نداشتند.
اسکنهای تصویربرداری جامع که در دسترس ۱۳۱۸۶ شرکتکننده بود، علائم تصلب شرایین را در بیش از ۵۷٪ از آنها نشان داد. این بیماری حتی در بین جوانترین شرکتکنندگان نیز وجود داشت، به طوری که تقریباً از هر ۱۳ نفر ۱۸ تا ۲۹ ساله، یک نفر علائمی از خود نشان میداد.
شیوع این بیماری با افزایش سن افزایش یافت. در دهه سی زندگی، ۳۴.۶٪ از مردان و ۲۱.۳٪ از زنان پلاک در شریانهای خود داشتند. محققان همچنین دریافتند که این بیماری در مردان حدود ۵ تا ۱۰ سال زودتر از زنان شروع میشود، در حالی که میزان بروز آن در زنان در میانسالی با سرعت بیشتری افزایش مییابد.
در سن ۶۰ تا ۷۰ سالگی، تنها ۱.۹٪ از مردان و ۸.۱٪ از زنان هیچ پلاکی نشان ندادند. پلاک همچنین در شریانهای مورد بررسی شایعتر بود و در ۵۶.۳٪ از مردان و ۳۰.۷٪ از زنان در این گروه سنی در شریانهای کاروتید گردن، شریانهای فمورال پاها و شریانهای کرونری قلب ظاهر شد.
تصلب شرایین زمانی رخ میدهد که چربیها، کلسترول و سایر مواد در داخل دیوارههای شریان تجمع یافته و پلاکهایی تشکیل میدهند که میتوانند جریان خون را محدود یا پاره کنند و منجر به لخته شدن خون شوند که ممکن است باعث حمله قلبی یا سکته مغزی شود.
این مطالعه همچنین اختلاف بین وجود واقعی بیماری و تخمینهای سنتی خطر را نشان داد. هنگام مقایسه نتایج تصویربرداری با ابزار SCORE۲ که برای تخمین خطر بیماریهای قلبی عروقی در طول ده سال استفاده میشود، مشخص شد که بسیاری از افراد مبتلا به تصلب شرایین به عنوان پرخطر طبقهبندی نشدهاند.
در میان شرکتکنندگان ۴۰ تا ۶۹ ساله، SCORE۲ تنها ۱.۹٪ از افراد مبتلا به تصلب شرایین خاموش را به عنوان افراد پرخطر شناسایی کرد.
با این حال، نتایج نشان نمیدهد که آزمایشهای تصویربرداری روتین باید روی همه انجام شود، زیرا این مرحله از مطالعه بر تعیین شیوع و پیشرفت بیماری متمرکز بود و آزمایش نکرد که آیا تشخیص زودهنگام منجر به نتایج بهتر سلامتی میشود یا خیر.
محققان امیدوارند در مرحله بعدی یک کارآزمایی بالینی بزرگ انجام دهند تا بررسی کنند که آیا تشخیص تصلب شرایین با تصویربرداری و مداخله زودهنگام میتواند پیشرفت بیماری را مؤثرتر از روشهای پیشگیرانه فعلی محدود کند یا خیر.
نتایج مطالعه در مجله پزشکی نیوانگلند منتشر شد.
منبع: Science Alert