آموزش و پرورش باید برای همه مردم رایگان باشد

باشگاه خبرنگاران جوان؛ نرگس امامجمعه - محدودیت منابع مالی دولت و چالش‌های جاری در نظام آموزشی، تعادل میان عدالت آموزشی و کیفیت خدمات در مدارس غیردولتی را با پرسش‌های جدی روبرو کرده است. با توجه به ضرورت حفظ حق تحصیل رایگان و نیاز مدارس به تجهیزات مدرن، بحث مشارکت خانواده‌ها و نحوه نظارت بر مدارس، از اولویت‌های اصلی کارشناسان حوزه آموزش است. سید نصرتالله فاضلی، عضو شورای مرکزی کانون تربیت اسلامی، در این زمینه ابعاد مختلف این بحران را بررسی می‌کند.

در همین راستا، سید نصرتالله فاضلی، عضو شورای مرکزی کانون تربیت اسلامی در گفت‌وگو با خبرنگار باشگاه خبرنگاران جوان با اشاره به اصل ۳۰ قانون اساسی، گفت: آموزش و پرورش باید برای همه مردم رایگان باشد.

عضو شورای مرکزی کانون تربیت اسلامی افزود:عدالت آموزشی تنها با دو شاخص «عدالت کمی» (کنترل تراکم کلاسی و جلوگیری از شلوغی بیش از ۳۰ نفر در هر کلاس) و «عدالت کیفی» (حضور معلمان حرفه‌ای و دارای مدرک مرتبط) محقق می‌شود.

وی ادامه داد: با وجود اینکه آموزش و پرورش موظف است از منابع عمومی برای تأمین هزینه‌ها استفاده کند، اما محدودیت درآمد دولت و تغییر اولویت‌های بودجه‌ای باعث شده است که منابع دریافتی پاسخگوی نیازهای متنوع مدارس نباشد. این کمبود بودجه، مدارس را ناچار به تقاضا از خانواده‌ها می‌کند.

مشارکت خانواده‌ها یا تجاری‌سازی آموزش؟

عضو شورای مرکزی کانون تربیت اسلامی درباره دریافت شهریه از والدین تصریح کرد: مشارکت خانواده‌ها نباید به معنای جایگزینی بودجه دولت باشد، بلکه باید در قالب «مدیریت مبتنی بر نیاز مدرسه» سازماندهی شود.

فاضلی اظهار کرد: اگر خانواده‌ها بدانند که هزینه‌های پرداختی در راستای تقویت تجهیزات آموزشی، آزمایشگاه‌ها، کارگاه‌ها و ایجاد فضای ورزشی مناسب برای فرزندانشان است، با توجه به سطح فرهیختگی جامعه، با کمال میل از آن استقبال می‌کنند. نکته اصلی این است که این هزینه‌ها باید در حساب‌های مشخص و شفاف، صرف توسعه مدرسه شود، نه صرفاً برای سودآوری.

وی در ادامه به نقد تند برخی از موسسات پرداخت و گفت: ما با مدارس غیردولتی متنوعی روبهرو هستیم؛ برخی مانند مدارس تعلیمات اسلامی با هدف ارائه بهترین خدمات با حداقل هزینه‌ها فعالیت می‌کنند، اما برخی دیگر نگاه تجاری به آموزش پیدا کردهاند و آموزش را به یک کالا تبدیل کردهاند. با این نوع مدارس باید برخورد جدی شود.

ضعف نظارت و چالش‌های تربیتی در مدارس

فاضلی در بخش دیگری از سخنان خود، به ضعف در سیستم بازدارندگی قوانین اشاره کرد و افزود که جریمه‌های فعلی برای مدارس تخلفکار، کارایی لازم را ندارد. وی با اشاره به ضرورت برخورد با مدیران تخلفکار گفت: ما گاهی مدیر مدرسه را عوض می‌کنیم، اما اگر قانون نتواند از سرمایه و اعتبار مجموعه در برابر تخلفات محافظت کند، بازدارندگی ایجاد نخواهد شد.

وی همچنین به یک چالش مهم تربیتی و اجتماعی در مقاطع متوسطه اشاره کرد و گفت: یکی از مشکلات فعلی، استفاده از کادر آموزشی زن در مدارس پسرانه مقطع متوسطه است که از نظر قوانین و ضرورت‌های تربیتی باید مورد بازنگری قرار گیرد. همچنین در مقطع ابتدایی، پدیده "تربیت صورتی" باعث شده دانشآموزان پسر در این دوران، تجربه برخورد با معلم مرد را نداشته باشند؛ در حالی که از نظر فیزیولوژیک و اجتماعی، مواجهه با جنس مخالف در مراحل مختلف زندگی برای رشد آن‌ها ضروری است.