از نیمکت‌های داغ‌دیده میناب تا کلاس‌های مهارت‌آفرینی/ بازخوانی مسئولیت مشترک در روز مقاومت و آموزش
باشگاه خبرنگاران جوان؛ نرگس امام‌جمعه - ۱۳ آبان روز آرزوهایی که باید در کلاس شکوفا می‌شدند اما سایه استکبار جهانی تیری شد بر حقشان و امروز، زنگ مدارس کشور در حالی به یاد نیمکت‌های داغ‌دیده به صدا درمی‌آید که جای خالی ۱۶۸ دانش‌آموز بی‌گناه، معنای تازه‌ای به واژه «مقاومت» بخشیده است؛ رخدادی که امسال، مناسبت ملی مبارزه با استکبار را در اندوهی عمیق اما با اراده‌ای پولادین در هم آمیخته است.
سیزدهم آبان در تقویم جمهوری اسلامی ایران، علاوه بر روز ملی مبارزه با استکبار جهانی و یادآور رویدادهای تاریخی سال‌های ۵۷ و ۵۸، امسال با خونین‌ترین جنایت استکبار علیه معصومیت کودکان پیوند خورده است. داغ شهدای دانش‌آموز در حملات ددمنشانه آمریکا، فضای آیین‌های امسال را از یک مناسبت سنتی به نمایشی از عزم ملت در دادخواهی و ایستادگی در برابر ظلم تبدیل کرده است.
استیصال دشمن در برابر اراده آهنین نسل جوان
در این میان وزیر آموزش و پرورش با گرامیداشت این روز و یاد شهدای دانش‌آموز گفت: علی‌رغم تمامی جنایات و تلاش‌های استکبار برای تضعیف کشور، اراده ملت ایران و دانش‌آموزان و دانشجویان، آمریکا را به استیصال کشانده است. ما با تکیه بر میراث شهدا و دانش‌آموزان حوادث سال‌های ۵۷ و ۵۸، همچنان در برابر زیاده‌خواهی‌ها ایستاده‌ایم.
وی با هشدار نسبت به ابعاد جنگ نرم و هجمه‌های فرهنگی دشمن افزود: دشمن تلاش می‌کند با تضعیف ایمان و باورهای دینی و ترویج ناهنجاری‌ها، روحیه مبارزه را در میان نسل جوان کمرنگ کند؛ حفظ ارزش‌های اخلاقی و زیست عفیفانه در کنار دانش‌آموزان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
صدای رسا و مطالبات واقعی نسل امروز در سنگر مدارس
روز دانش‌آموز اما فراتر از یک آیین تقویمی، فرصتی است تا علاوه بر مرور تاریخ و تجلیل از جایگاه دانش‌آموزان، مطالبات واقعی این نسل نیز شنیده شود. دانش‌آموزان امروز تنها دریافت‌کنندگان خدمات آموزشی نیستند؛ آنان باید در سیاست‌گذاری‌های مرتبط با مدرسه، کیفیت آموزش، فعالیت‌های فرهنگی و حتی شکل‌گیری محیط یادگیری نقش و سهم داشته باشند.
اگر قرار است دانش‌آموزان مسئولیت‌پذیری را بیاموزند، باید امکان تمرین مسئولیت‌پذیری در محیط مدرسه برای آنان فراهم باشد. اگر قرار است خلاقیت و نوآوری در نسل نوجوان تقویت شود، مدارس باید از فضای صرفاً حافظه‌محور فاصله بگیرند و فرصت تجربه، پژوهش و آزمون ایده‌های جدید را در اختیار دانش‌آموزان قرار دهند.
در نهایت، سیزدهم آبان را باید فرصتی برای بازخوانی یک مسئولیت مشترک دانست؛ مسئولیتی که تنها بر عهده آموزش‌وپرورش نیست و خانواده‌ها، سیاست‌گذاران، نهاد‌های فرهنگی و اجتماعی و همه بخش‌های جامعه در آن سهم دارند. آینده ایران از کلاس‌های درس امروز آغاز می‌شود و کیفیت این آینده به میزان توجهی بستگی دارد که امروز به نیازها، استعدادها، امنیت، امید و مطالبات دانش‌آموزان اختصاص می‌دهیم.
تحولات جهانی و ضرورت تغییر انتظارات از نظام آموزشی
یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که در بازخوانی جایگاه روز دانش‌آموز باید مورد توجه قرار گیرد، تغییر انتظارات از نظام آموزشی است. دانش‌آموز امروز در جهانی زندگی می‌کند که فناوری با سرعتی بی‌سابقه در حال تغییر شیوه‌های یادگیری است. هوش مصنوعی، تحولات بازار کار، مهارت‌های دیجیتال و تغییر الگو‌های ارتباطی، آینده‌ای متفاوت از تجربه نسل‌های گذشته پیش روی نوجوانان قرار داده است. در این میان، نظام آموزش‌وپرورش نمی‌تواند تنها با تکیه بر روش‌های سنتی، دانش‌آموزان را برای آینده آماده کند. ضرورت دارد آموزش مهارت‌های زندگی، خلاقیت، کار گروهی، حل مسئله، تفکر نقادانه و سواد فناوری در کنار آموزش‌های رسمی مورد توجه قرار گیرد.
از سوی دیگر، فاصله میان آموزش نظری و نیاز‌های واقعی جامعه و بازار کار همچنان یکی از موضوعات مهم نظام تعلیم و تربیت است. دانش‌آموزان باید فرصت تجربه عملی، شناسایی استعدادها و آشنایی با ظرفیت‌های علمی و شغلی کشور را از دوران تحصیل به دست آورند. این مسئله به‌ویژه در هنرستان‌ها و شاخه‌های فنی‌وحرفه‌ای اهمیت بیشتری دارد؛ چراکه پیوند آموزش با مهارت و اشتغال می‌تواند مسیر آینده بسیاری از نوجوانان را تغییر دهد.
نسل نوجوان و ضرورت تقویت امید به آینده و عدالت آموزشی
یکی دیگر از موضوعات مهم در ارتباط با دانش‌آموزان، ضرورت توجه به امید اجتماعی و انگیزه پیشرفت در میان نوجوانان است. دانش‌آموزی که قرار است آینده کشور را بسازد، باید نسبت به امکان پیشرفت، اثرگذاری و تحقق اهداف خود در جامعه اطمینان داشته باشد. در این مسیر، صرف توصیه به تلاش و درس‌خواندن کافی نیست. نوجوانان باید در محیط مدرسه و جامعه فرصت تجربه موفقیت، دیده‌شدن استعدادها و مشارکت در تصمیم‌هایی را داشته باشند که به زندگی و آینده آنان مربوط می‌شود. فراهم‌کردن فرصت برابر آموزشی، حمایت از دانش‌آموزان مستعد در مناطق محروم، توسعه امکانات پژوهشی و آزمایشگاهی و ایجاد مسیر‌های روشن برای ادامه تحصیل و اشتغال، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به تقویت انگیزه نسل آینده کمک کند.
نکته مهم دیگر، توجه به تفاوت شرایط اقتصادی و اجتماعی دانش‌آموزان است. همه نوجوانان از امکانات یکسان آموزشی، دسترسی برابر به ابزار‌های فناوری و فرصت‌های مشابه برای شکوفایی استعداد‌های خود برخوردار نیستند. بنابراین، عدالت آموزشی نباید صرفاً به ثبت‌نام دانش‌آموزان در مدارس محدود شود، بلکه کیفیت آموزش، امکانات مدرسه، دسترسی به معلم توانمند و فرصت حضور در فعالیت‌های علمی و فرهنگی نیز باید در تعریف عدالت آموزشی مورد توجه قرار گیرد.
دانش‌آموز ایرانی برای ساختن فردای کشور به چیزی فراتر از تبریک یک روز در تقویم نیاز دارد؛ او به مدرسه‌ای باکیفیت، فرصت برابر، آموزش متناسب با تحولات جهان، امکان پیشرفت و مهم‌تر از همه، اطمینان از اثرگذاری تلاش‌هایش در آینده کشور نیازمند است. ۱۳ آبان می‌تواند یادآور این واقعیت باشد که بزرگداشت دانش‌آموز، پیش از هر چیز، باید در سیاست‌ها و عملکرد نظام تعلیم و تربیت نمود پیدا کند.
آیین‌های گرامیداشت روز ملی مبارزه با استکبار
در گرامیداشت این روز تاریخی و با حضور پرشور نسل نوجوان، آیین‌های ویژه استکبارستیزی در سراسر کشور و با فریادهای مرگ بر آمریکا برگزار شد تا بار دیگر عهد دیرین این مرزوبوم با آرمان‌های انقلاب اسلامی تجدید گردد.