افزایش ۲۰ درصدی گرنت پژوهشگران با مشارکت همکاران همسو

باشگاه خبرنگاران جوان؛ نرگس امام‌جمعه - نشست راهبران آزمایشگاه تحقیقات فردی با حضور وزیر علوم در وزارت علوم برگزار شد.

در این آئین سید مهدی، معاون پژوهشی وزارت علوم اطلاعات با اشاره به اینکه این طرح در پاسخ به ضرورت استفاده از ظرفیت‌های فردی و خرد جمعی آغاز شده است، اظهار کرد: در دانشگاه‌ها پژوهشگران برجسته‌ای حضور دارند که خروجی‌های بسیار خوبی در حوزه تولید دانش، انتشارات علمی و نوآوری دارند، اما پژوهانه دانشگاه‌ها بستر و ظرفیت مناسبی برای پاسخگویی به نیازهای این افراد نیست.

وی با بیان اینکه در گام نخست این افراد شناسایی می‌شوند، افزود: در مرحله بعد با اعطای گرنت مناسب مورد حمایت قرار می‌گیرند و در گام سوم نیز از ظرفیت آنان برای ایجاد گروه‌های هم افزا یا «SSG» استفاده می‌شود که در واقع گروه‌های پژوهشی هستند و در نهایت هدف، رسیدن به آزمایشگاه‌های ملی است که با استفاده از گرنت‌های بیرون از دانشگاه و وزارت علوم شکل خواهند گرفت.

معاون پژوهشی وزیر علوم با بیان اینکه راهبران حاضر در این نشست نماینده گروهی از پژوهشگران دارای توانمندی‌های علمی و فناورانه هستند، گفت: این افراد در تربیت دانشجویان کیفی، هدایت پارساهای نوآورانه، هدایت هسته‌های فناوری به مراکز رشد، تولید خروجی‌های معتبر علمی و تقویت ارتباطات بین المللی و مرجعیت علمی کشور نقش دارند.

شناسایی ۲۲۶ آزمایشگاه تحقیقات فردی در کشور

ابطحی درباره نحوه ورود پژوهشگران به طرح آتف توضیح داد: تاکنون ۲۲۶ آزمایشگاه تحقیقات فردی در کشور شناسایی شده اند و ۱۲۰ نفر از راهبران این آزمایشگاه‌ها به نشست امروز دعوت شده اند.

وی نخستین مسیر ورود به این طرح را معرفی افراد واجد شرایط از سوی دانشگاه‌ها دانست و گفت: در این مرحله از دانشگاه‌ها خواسته شد پژوهشگران شایسته را با توجه به قابلیت‌های علمی و فناورانه آنان معرفی کنند.

معاون پژوهشی وزیر علوم فراخوان عمومی را دومین مسیر ورود به طرح عنوان کرد و افزود: سالانه دو بار فراخوان عمومی برگزار می‌شود و افراد می‌توانند شخصاً درخواست خود را برای استفاده از ظرفیت‌های طرح آتف ارائه کنند؛ در ستاد نیز یک گروه راهبری درخواست‌ها را ارزیابی می‌کند و ورود افراد به طرح با هماهنگی دانشگاه انجام می‌شود.

وی فراخوان موضوعی را سومین مسیر ورود به این طرح برشمرد و اظهار کرد: با وجود اینکه کمتر از یک سال از آغاز طرح آتف می‌گذرد و فعالیت آن از اسفندماه سال گذشته آغاز شده است، صنایع نیز وارد این حوزه شده اند و آمادگی خود را برای حمایت از آزمایشگاه‌های تحقیقات فردی اعلام کرده اند.

ابطحی با اشاره به مشارکت حوزه پتروشیمی و صنایع فولادی در حمایت از این طرح، گفت: در صورتی که صنایع بخواهند از آزمایشگاه‌های تحقیقات فردی حمایت کنند، فراخوان‌های ویژه ای در حوزه‌های مورد نیاز آنان منتشر خواهد شد؛ به عنوان نمونه، پیش بینی می‌کنیم فراخوان حوزه ساخت افزایشی تا یک ماه آینده منتشر شود تا دانشگاه‌ها افراد متقاضی استفاده از این حمایت را معرفی کنند.

گرنت پایه یک میلیارد تومانی برای آزمایشگاه‌های تحقیقات فردی

معاون پژوهشی وزیر علوم با تشریح سازوکار محاسبه گرنت آزمایشگاه‌های تحقیقات فردی گفت: برای این طرح یک گرنت پایه در نظر گرفته شده که مبلغ آن در سال نخست یک میلیارد تومان بوده و تاکنون ۷۰ درصد این مبلغ به افراد مشمول پرداخت شده است.

وی با اشاره به پیش بینی ضرایب تشویقی برای افزایش اعتبار آزمایشگاه‌ها توضیح داد: یکی از این ضرایب به مشارکت همکاران همسو اختصاص دارد؛ برای مثال، اگر استادی که گرنت آتف دریافت کرده است، همکاران و دانشجویان هم رشته خود را در فعالیت‌ها مشارکت دهد، مبلغ گرنت او ۲۰ درصد افزایش پیدا می‌کند.

ابطحی افزود: ضریب دیگری نیز برای مشارکت استادان جوان در نظر گرفته شده است؛ به گونه ای که اگر یک استاد جدیدالاستخدام همسو به فعالیت‌ها دعوت شود، ۱۵ درصد به مبلغ گرنت افزوده خواهد شد.

وی از پیش بینی ضریب افزایش سالانه برای حفظ ارزش مبلغ پایه خبر داد و گفت: از سال دوم، ضریب موفقیت برنامه نیز در محاسبه حمایت‌ها لحاظ می‌شود؛ ارزیابی این بخش از سوی دانشگاه انجام و نتیجه آن به ستاد اعلام می‌شود تا درباره ادامه، توقف یا تغییر وضعیت آزمایشگاه تصمیم گیری شود.

معاون پژوهشی وزیر علوم درباره نحوه هزینه کرد گرنت‌ها نیز اظهار کرد: این اعتبار می‌تواند برای تأمین تجهیزات آزمایشگاهی، جذب محقق پسادکتری، تهیه منابع علمی و مواد آزمایشگاهی، پرداخت حق عضویت در مجامع علمی، حمایت مالی از دانشجویان و شرکت در کنفرانس‌ها هزینه شود.

وی با بیان اینکه مبلغ گرنت به حساب پژوهشگر واریز می‌شود، افزود: پژوهشگر نیز باید گزارش هزینه کرد اعتبار دریافتی را ارائه کند.

خروجی‌های مورد انتظار از طرح آتف و گروه‌های هم افزا

ابطحی درباره خروجی‌های مورد انتظار از طرح آتف و گروه‌های هم افزا گفت: تولید مقالات برجسته که در قرارداد برخی دانشگاه‌ها نیز به آن اشاره شده، هدایت پارساهایی که خروجی فعالیت آنان به تقویت پارک‌های علم و فناوری و مراکز رشد منجر شود و کمک به حل مسائل منطقه ای و ملی از جمله اهداف این طرح است.

وی در ادامه به ضرورت گسترش حمایت‌های غیرمالی از راهبران آزمایشگاه‌های تحقیقات فردی اشاره کرد و گفت: انتظار داریم علاوه بر حمایت مالی، گواهی آتف و حمایت‌های پیش بینی شده برای راهبران، زمینه بهره مندی آنان از امتیازات دیگری نیز فراهم شود.

معاون پژوهشی وزیر علوم افزود: پی‌گیری معافیت‌های مالیاتی برای طرح‌ها، به رسمیت شناختن قراردادها به عنوان قراردادهای پژوهشی، دریافت حمایت مالی از صندوق‌های پژوهش و فناوری و فراهم کردن امکان استفاده از تسهیلات بانکی در مسیر پژوهش از جمله موضوعاتی است که در حال پی‌گیری آن هستیم.

وی با اشاره به امضای قراردادهای مربوط به این طرح با حضور وزیر علوم اظهار امیدواری کرد که با پی‌گیری‌های انجام شده، امکان اعطای حمایت‌های بیشتر به راهبران آزمایشگاه‌های تحقیقات فردی فراهم شود و افزود: مذاکره با وزارتخانه‌های مختلف از جمله وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز برای پیشبرد اهداف بعدی طرح در دستور کار قرار دارد.

ضرورت پایش دقیق اجرای طرح از سوی دانشگاه‌ها

معاون پژوهشی وزیر علوم در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت پایش دقیق اجرای طرح از سوی دانشگاه‌ها تأکید کرد و گفت: تجربه طرح‌های مختلف حمایتی در کشور نشان می‌دهد که موفقیت آنان به پایش دقیق و مستمر وابسته است.

وی با اشاره به محدودیت‌های ایجاد ساختارهای پژوهشی جدید در دانشگاه‌ها اظهار کرد: در حال حاضر صدور مجوز برای ایجاد گروه‌های پژوهشی، پژوهشکده‌ها، مراکز و مؤسسات جدید متوقف شده است و به جز گروه‌های پژوهشی تقاضامحور نوع ۲، سایر ساختارها با محدودیت مواجه هستند؛ همچنین قطب‌های علمی نیز طی پنج سال گذشته حمایت مالی دریافت نکرده اند.

ابطحی ادامه داد: اگر طرح آتف موفق نشود، ممکن است دوباره با انسداد در ساختارهای حمایتی پژوهش مواجه شویم؛ بنابراین موفقیت این طرح به حمایت همه راهبران و تلاش برای تحقق اهداف آن وابسته است.