بومی‌سازی فناوری سازه‌های نوین؛ از اسکان اضطراری تا سقف‌های بدون ستون
باشگاه خبرنگاران جوان؛ پریزاد اقبالی - سید هومن علوی نژاد، مدیر فنی یک مجموعه فناور در گفت‌وگو با خبرنگار باشگاه خبرنگارن جوان گفت: تمرکز بر توسعه سازه‌هایی با قابلیت حمل‌ونقل آسان، اجرای سریع، پایداری مهندسی و صرفه اقتصادی، از محور‌های اصلی فعالیت در حوزه فناوری‌های نوین ساختمانی است.
وی با معرفی محصول دانش‌بنیان «کلبکسا» گفت: این محصول نوعی سازه پیش‌ساخته با قابلیت‌های متفاوت نسبت به کانکس‌های متداول است که با هدف بهینه‌سازی حمل‌ونقل و تسریع در استقرار طراحی شده است. به گفته وی، در شرایطی که امکان حمل حدود دو کانکس با یک تریلی وجود دارد، طراحی این محصول امکان انتقال تا ۵۰ واحد را با یک تریلی فراهم می‌کند؛ مزیتی که می‌تواند هزینه‌ها و زمان لجستیک را به میزان قابل‌توجهی کاهش دهد.
علوی نژاد با اشاره به اهمیت این فناوری در شرایط بحرانی افزود: پس از وقوع حوادثی همچون زلزله و سیل یا تخریب ساختمان‌ها در شرایط جنگی، تأمین سریع فضا‌های اسکان موقت یکی از نیاز‌های اساسی مناطق آسیب‌دیده است. قابلیت حمل تعداد بیشتری از واحد‌ها و سرعت اجرای بالا، این سازه را به گزینه‌ای قابل‌توجه برای پاسخ‌گویی به نیاز‌های اسکان اضطراری تبدیل می‌کند.
مدیر فنی این مجموعه در ادامه، دومین محصول را سازه‌های مبتنی بر ترکیب آلومینیوم و ساندویچ‌پنل معرفی کرد و گفت: دستیابی به محصولی پایدار و قابل استفاده در شرایط جوی مختلف، مستلزم طراحی دقیق، محاسبات مهندسی و بررسی عملکرد سازه است. وی همچنین از ثبت اختراع فناوری مرتبط با این محصول در داخل و خارج از کشور خبر داد و آن را یکی از ظرفیت‌های فناورانه این مجموعه برشمرد.
وی سومین گروه محصولات را سازه‌های فولادی فضاکار و تک‌پوسته دانست که در اجرای سقف‌های گسترده، اسکای‌لایت‌ها و پروژه‌های معماری با دهانه‌های بزرگ کاربرد دارند. به گفته علوی نژاد، مهم‌ترین ویژگی این سازه‌ها، امکان پوشش فضا‌های وسیع بدون نیاز به ستون‌های میانی است؛ قابلیتی که ضمن افزایش فضای مفید، آزادی عمل بیشتری در طراحی و بهره‌برداری از ساختمان ایجاد می‌کند.
علوی نژاد با اشاره به نمونه‌های اجرایی این فناوری در پروژه‌هایی همچون آوا سنتر و اتومال اظهار کرد: در یکی از پروژه‌ها، سقفی به مساحت حدود ۲۴۰۰ مترمربع با ابعاد ۲۴ در ۱۰۰ متر، بدون ستون میانی اجرا شده است. همچنین سازه دفتر این مجموعه در سازمان جهاد کشاورزی، با مساحتی در حدود ۷۰۰ مترمربع و طراحی هندسی ویژه، از دیگر نمونه‌های کاربرد این فناوری به شمار می‌رود.
وی با تأکید بر نقش بومی‌سازی در توسعه این محصولات تصریح کرد: در مراحل اولیه، اجرای این نوع سازه‌ها به واردات از ترکیه وابسته بود؛ اما با توسعه دانش فنی و توان تولید داخلی، امکان ساخت این سازه‌ها در داخل کشور فراهم شد. این تحول ضمن کاهش وابستگی به واردات، ظرفیت رقابت با محصولات خارجی را نیز افزایش داده است.
مدیر فنی این مجموعه در بخش دیگری از سخنان خود به فرصت‌های صادراتی محصولات اشاره کرد و گفت: در سال‌های اخیر، پیشنهاد‌هایی برای همکاری در پروژه‌های بین‌المللی ارائه شده است، هرچند برخی از این پروژه‌ها به دلایل مختلف، از جمله محدودیت‌های تجاری و مشکلات حمل‌ونقل و بسته‌شدن مرزها، به مرحله اجرا نرسیده‌اند.
وی با اشاره به مزیت اقتصادی تولید داخلی افزود: برآورد‌های این مجموعه نشان می‌دهد که برخی از سازه‌های تولیدی، با توجه به هزینه تمام‌شده و شرایط بازار‌های هدف، ظرفیت عرضه صادراتی با ارزشی حدود دو تا دوونیم برابر هزینه تمام‌شده داخلی را دارند. همچنین تجربه تأمین نمونه‌های خارجی از ترکیه نشان می‌دهد که هزینه تهیه برخی از این محصولات از مسیر واردات، در مقایسه با تولید داخلی، می‌توانست به حدود پنج برابر برسد.
علوی نژاد در پایان تأکید کرد: توسعه سازه‌های پیش‌ساخته و فناوری‌های نوین ساختمانی، علاوه بر ایجاد ظرفیت برای پاسخ‌گویی سریع‌تر به نیاز‌های داخلی، می‌تواند زمینه حضور گسترده‌تر محصولات مهندسی ایرانی در بازار‌های منطقه‌ای و بین‌المللی را فراهم کند؛ مسیری که تحقق آن به استمرار حمایت از تولید فناورانه، تقویت زیرساخت‌های صادراتی و رفع موانع تجاری وابسته است.