تأثیر برخی از نوشیدنی‌ها و خوراکی‌ها بر کاهش جذب دارو
باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - ایرینا واسیلیوا، داروساز در روسیه، هشدار داده است که مصرف قهوه، چای یا محصولات لبنی همراه با برخی دارو‌ها می‌تواند مانع جذب ترکیبات مؤثر آن‌ها شده و در نتیجه اثربخشی درمان را کاهش دهد.
این داروساز توضیح داد که کافئین موجود در قهوه و چای با ترکیبات دارویی مختلف واکنش نشان می‌دهد. بسته به نوع دارو، این تعامل می‌تواند باعث کند شدن یا تسریع روند جذب دارو شود.
این مسئله به‌ویژه در مورد دارو‌های فشار خون حائز اهمیت است؛ اگر ماده مؤثر دارو به‌طور کامل جذب نشود — یا جذب آن به تأخیر بیفتد — غلظت آن در جریان خون کاهش می‌یابد و در نتیجه، کنترل مؤثر فشار خون مختل می‌شود. علاوه بر این، قهوه باعث تحریک ترشح اسید معده و افزایش حرکات روده می‌شود که هر دو عامل می‌توانند در جذب برخی دارو‌ها اختلال ایجاد کنند.
در مورد تانن‌های موجود در چای نیز باید گفت که آن‌ها می‌توانند با اجزای خاصی از دارو‌ها ترکیب شده و ترکیبات نامحلولی تشکیل دهند؛ این امر مانع از عبور ماده مؤثر دارو از دیواره روده به جریان خون می‌شود. بنابراین، توصیه می‌شود برخی دارو‌ها — از جمله دارو‌های فشار خون — همراه با چای مصرف نشوند، زیرا ممکن است بدن نتواند دوز کامل دارو را جذب کند.
شیر و محصولات لبنی حاوی کلسیم هستند که می‌تواند با برخی مواد دارویی پیوند برقرار کرده و ترکیبات پیچیده و نامحلولی ایجاد کند. این ترکیبات توسط دیواره روده جذب نمی‌شوند و در نهایت از بدن دفع می‌گردند. واسیلیوا اظهار داشت: «این تداخل اغلب در مورد برخی آنتی‌بیوتیک‌ها، دارو‌های پوکی استخوان، هورمون‌های تیروئید و مکمل‌های حاوی آهن رخ می‌دهد. همچنین می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر دارو‌های فشار خون داشته باشد.»
واسیلیوا افزود که مصرف قرص همراه با شیر یا محصولات لبنی — یا بلافاصله پس از مصرف آن‌ها — می‌تواند مانع جذب بخشی از ماده مؤثر دارو توسط بدن شود. در نتیجه، ممکن است فشار خون بالاتر از سطح مطلوب باقی بماند و درمان، کمتر از حد انتظار مؤثر واقع شود.
این داروساز خاطرنشان کرد که بازه زمانی ثابتی برای فاصله انداختن بین مصرف دارو و خوردن یا نوشیدن این اقلام وجود ندارد؛ مدت زمان لازم بسته به نوع دارو متفاوت است و می‌تواند از ۳۰ دقیقه تا چندین ساعت متغیر باشد.
او بر اهمیت مطالعه دقیق بروشور (برگه راهنما) دارو تأکید کرد؛ چرا که در آن مشخص شده است آیا می‌توان دارو را همراه با غذا مصرف کرد یا خیر، و همچنین ذکر شده که از مصرف چه نوع خوراکی‌ها یا نوشیدنی‌هایی باید پرهیز شود. مگر اینکه در دستورالعمل‌ها خلاف این ذکر شده باشد، بهترین کار این است که دارو‌ها را با آب ساده مصرف کنید؛ زیرا آب با اکثر ترکیبات فعال دارو تداخل ندارد و معمولاً مانع جذب آن‌ها نمی‌شود.
واسیلیوا توصیه کرد: «اگر قصد دارید پس از مصرف دارو، قهوه یا چای بنوشید، باید مدت زمان مناسبی صبر کنید. بهتر است از مصرف همزمان دارو با این نوشیدنی‌ها، یا نوشیدن قهوه بلافاصله پس از مصرف دارو، خودداری نمایید.»
وی همچنین خاطرنشان کرد افرادی که صبح‌ها داروی فشار خون مصرف می‌کنند، باید به ترکیبات صبحانه خود توجه داشته باشند. اگر وعده غذایی شامل شیر یا پنیر (مانند پنیر کاتیج) است، باید طبق دستورالعمل‌های خاصِ آن دارو، فاصله زمانی کافی بین مصرف دارو و صرف غذا را رعایت کنند.
منبع: health.mail.ru