علائمی خاموش از مراحل اولیه ابتلا به سیروز کبدی
باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - دکتر اسوتلانا چرپیتسینا، متخصص گوارش در روسیه، می‌گوید که ضعف مداوم، کاهش وزن بی‌دلیل، زردی (یرقان) و تورم می‌توانند نشانه‌های آسیب کبدی باشند.
به گفته او، سیروز کبدی ناشی از الکل ممکن است در طول یک دوره طولانی و بدون هیچ‌گونه علامت آشکاری ایجاد شود. خستگی، بی‌اشت‌هایی و مشکلات شکمی ممکن است به‌راحتی با عوارض ناشی از استرس یا خستگی مفرط اشتباه گرفته شوند.
این پزشک به علائمی اشاره می‌کند که می‌توانند نشان‌دهنده آسیب کبدی باشند و توضیح می‌دهد که چه زمانی مراجعه فوری به پزشک ضروری است. علائم هشداردهنده اولیه می‌توانند شامل خستگی مداوم، ضعف، کاهش وزن و بی‌اشتهاییِ بدون دلیل مشخص، حالت تهوع و درد در قسمت فوقانی سمت راست شکم باشند.
همچنین ممکن است ضعف عضلانی و گرفتگی عضلات نیز رخ دهد. از آنجا که این علائم اختصاصی نیستند (یعنی مختص یک بیماری خاص نیستند)، نمی‌توان تنها بر اساس آن‌ها علت دقیق مشکل را مشخص کرد.
چرپیتسینا می‌گوید: «بیماران اغلب از خستگی شکایت دارند. اما اگر این خستگی با استراحت برطرف نشود و با کاهش وزن نیز همراه باشد، دیگر صرفاً یک خستگی معمولی نیست؛ بلکه یک علامت هشداردهنده است.»
با پیشرفت سیروز کبدی ناشی از الکل، ممکن است علائم بارزتری ظاهر شوند، از جمله:
- زرد شدن پوست و سفیدی چشم‌ها (یرقان)
- تورم در پا‌ها و شکم به دلیل تجمع مایعات
- تمایل به کبود شدن یا خونریزیِ آسان (حتی با ضربه‌های کوچک)
- ادرار تیره و مدفوع کم‌رنگ
- گیجی ذهنی، اختلال در حافظه و تغییرات رفتاری. او می‌گوید: «زردی یک علامت هشداردهنده است. اگر سفیدی چشم‌ها زرد شود، به این معناست که کبد در دفع بیلی‌روبین ناتوان شده است. این نشان می‌دهد که بیماری به‌طور قابل‌توجهی پیشرفت کرده است.»
بیماری مزمن کبدی ممکن است باعث بروز رگ‌های عنکبوتی (مویرگ‌های گشادشده) روی پوست، قرمزی کف دست‌ها و سایر تغییرات جسمانی شود. با این حال، هیچ‌یک از این نشانه‌ها به‌تنهایی وجود سیروز را تأیید نمی‌کنند؛ برای تشخیص دقیق، انجام معاینات پزشکی تخصصی ضروری است.
به گفته او، علائم بسیار جدی شامل زردی، بزرگ شدن سریع شکم، تورم شدید و تغییر در سطح هوشیاری هستند. وجود خون در استفراغ یا مدفوع سیاه و قیرمانند می‌تواند نشان‌دهنده خون‌ریزی گوارشی باشد. در صورت بروز این علائم، مراجعه فوری به پزشک ضروری است؛ در مواقعی که خون‌ریزی یا گیجی و اختلال در هوشیاری رخ می‌دهد، باید با اورژانس تماس گرفت، زیرا این نشانه‌ها حاکی از آن هستند که کبد دیگر قادر به انجام وظایف خود نیست.
آیا پس از قطع مصرف الکل، کبد می‌تواند بهبود یابد؟
پرهیز کامل از الکل یکی از حیاتی‌ترین گام‌ها در درمان بیماری‌های کبدی ناشی از مصرف الکل است. حتی در موارد سیروز پیشرفته (سیروز جبران‌نشده)، ممکن است برخی بیماران شاهد بهبودی و کاهش عوارض باشند. با این حال، نتیجه نهایی به میزان آسیب‌دیدگی کبد و عوامل دیگر بستگی دارد؛ بنابراین، بهبودی کامل تضمین‌شده نیست.
در مقابل، اگر فرد به مصرف الکل ادامه دهد، آسیب کبدی ممکن است تشدید شود. از این رو، در صورت احتمال ابتلا به بیماری، مراجعه هرچه سریع‌تر به پزشک برای بررسی روند درمان بسیار مهم است. در مواردی که احتمال سیروز کبدی وجود دارد، پزشک ممکن است انجام آزمایش‌های خون—از جمله سنجش آنزیم‌های کبدی (ALT و AST) و بیلی‌روبین—و همچنین سایر ارزیابی‌های عملکرد کبد را تجویز کند. علاوه بر این، انجام سونوگرافی و سایر آزمایش‌های تشخیصی می‌تواند به تعیین وضعیت کبد و شناسایی عوارض احتمالی کمک کند.
منبع: science.mail.ru