روزنامهٔ دانش و سلامت — بازنشر از منابع رسمیدانش، سلامت، محیط زیست
دیلی‌پیج / دانشگاه و پژوهش
دانشگاه و پژوهش

فعالیت بیش از ۲ هزار مرکز علمی با پشتوانه وقف؛ روایت ۸ قرن خیرخواهی و توسعه علمی در ایران

منبع: باشگاه خبرنگاران جوان — علم و دانشگاه۱۵ آبان ۱۴۰۵
فعالیت بیش از ۲ هزار مرکز علمی با پشتوانه وقف؛ روایت ۸ قرن خیرخواهی و توسعه علمی در ایران
تصویر: باشگاه خبرنگاران جوان — علم و دانشگاه

باشگاه خبرنگاران جوان - آئین تجلیل از برگزیدگان جایزه البرز صبح امروز با حضور، مدیرعامل بنیاد فرهنگی البرز، سخنگوی دولت، رئیس مرکز امور خیریه سازمان اوقاف و امور خیریه برگزار شد.

در این آئین حجت‌الاسلام احمد شرفخانی، رئیس مرکز امور خیریه سازمان اوقاف و امور خیریه، در این مراسم با اشاره به ریشه‌دار بودن فرهنگ نوع‌دوستی و احسان در تاریخ کشور، گفت: خوشبختانه جامعه ایرانی از دیرباز در حوزه‌های مختلف خیرخواهی پیشگام بوده است؛ به طوری که امروزه بیش از ۲۱۲ هزار موقوفه با نزدیک به ۱.۴ میلیون رقبه و حدود ۸۰۷ نوع نیت مختلف در سراسر کشور به ثبت رسیده است.

او با استناد به نمونه‌های تاریخی تأکید کرد که سنت وقف در ایران فراتر از امور مذهبی بوده و طیف گسترده‌ای از نیازهای جامعه، از توسعه دانش گرفته تا رفاه عمومی و حتی حقوق حیوانات را در بر می‌گیرد؛ از جمله وقف‌نامه‌ای ۹۰۰ساله برای اطعام در ایام محرم یا موقوفه‌ای چندصدساله ویژه تأمین علوفه حیات‌وحش و حیوانات در فصل سرما.

پیشینه ۸۰۰ ساله موقوفات علمی و استقرار بیش از ۲ هزار مرکز دانشگاهی

شرفخانی با اشاره به پیشینه درخشان کشور در پشتیبانی از علم و فناوری خاطرنشان کرد که حتی پیش از شکل‌گیری ساختارهای مدرن دانشگاهی در جهان، اندیشمندان ایرانی با راه‌اندازی موقوفاتی نظیر «موقوفه رشیدی» با قدمتی حدود ۸۰۰ سال و وقف‌نامه‌ای مفصل، بستر مناسبی برای فعالیت پژوهشکده‌ها، حمایت از استادان و پرورش نخبگان فراهم کرده بودند.

به گفته رئیس مرکز امور خیریه سازمان اوقاف، در حال حاضر بیش از دو هزار مرکز علمی، دانشگاهی و پژوهشی در کنار بخش عمده‌ای از کتابخانه‌های کشور، با پشتوانه موقوفات اداره می‌شوند که نشان‌دهنده نقش بی‌بددیل خیران در استقلال علمی ایران است.

نقش‌آفرینی موقوفات در حوزه سلامت و شرکت‌های دانش‌بنیان

وی همچنین با اشاره به توسعه زیرساخت‌های درمانی کشور به کمک منابع وقفی یادآور شد که هم‌اکنون ۱۲۵۶ مرکز درمانی در ایران فعالیت می‌کنند که بسیاری از بیمارستان‌های بزرگ و مرجع کشور، همچون بیمارستان نام‌آور نمازی شیراز، ریشه در نیت خیر واقفان نیک‌اندیش دارند.

شرفخانی با تأکید بر استمرار و ماندگاری آثار نیکوکاری پس از مرگ انسان، از ورود سازمان اوقاف به حوزه‌های نوین نظیر حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان، کاهش هزینه‌های درمان و تسهیل دسترسی عموم مردم به خدمات سلامت‌محور خبر داد.

رئیس مرکز امور خیریه سازمان اوقاف و امور خیریه با اشاره به ورود موقوفات به حوزه ژن‌درمانی گفت: درمان‌های آینده در جهان به سمت شخصی‌سازی و طراحی روش‌های درمانی متناسب با ویژگی‌های ژنتیکی افراد پیش می‌رود. موقوفات نیز در این عرصه ورود کرده‌اند و مجموعه‌ای بزرگ برای فعالیت در حوزه ژن‌درمانی آغاز به کار کرده است که امیدواریم در آینده نزدیک به تولید واکسن‌ها و محصولات جدید منجر شود.

وی همچنین از ورود ظرفیت‌های وقفی به حوزه درمان سرطان و تجهیزات پزشکی خبر داد و اظهار کرد: در برخی مراکز درمانی کشور، روش‌های درمانی جدیدی به کار گرفته شده است که در مواردی حتی برای بیمارانی که پاسخ مناسبی به درمان‌های پیشین نداده‌اند، امیدهای تازه‌ای ایجاد می‌کند.

۶۴ سال تداوم جایزه البرز با سرمایه ماندگار واقف

حجت‌الاسلام شرفخانی با اشاره به جایزه البرز گفت: امسال شصت‌وچهارمین سال برگزاری این جایزه است؛ رویدادی که نشان می‌دهد چگونه یک واقف می‌تواند با اختصاص دارایی خود به امور علمی، سرمایه‌ای ماندگار برای کشور ایجاد کند.

وی با اشاره به آشنایی و همراهی خود با بنیاد فرهنگی البرز از سال‌های ۱۳۸۹ و ۱۳۹۰ افزود: در این سال‌ها شاهد گسترش رقابت جایزه البرز و افزایش ظرفیت‌های آن بوده‌ایم و امیدواریم در آینده نیز دامنه حمایت‌ها و جوایز این بنیاد توسعه پیدا کند.

رئیس مرکز امور خیریه سازمان اوقاف و امور خیریه با اشاره به وصیت حسینعلی البرز درباره محل دفن و همچنین وقف پیکر خود برای امور علمی گفت: مرحوم البرز حتی پیکر خود را نیز برای انجام مطالعات علمی وقف کرد. این نگاه نشان می‌دهد که او تا آخرین لحظه زندگی به دنبال آن بود که دارایی و وجودش در خدمت علم و پیشرفت قرار گیرد.

وی تأکید کرد: مرحوم البرز امروز با آثار و اندیشه‌ای که از خود به جا گذاشته، همچنان زنده است و از طریق بنیاد فرهنگی البرز در دو مرحله، در خدمت نخبگان و دانشمندان کشور قرار دارد.

حجت‌الاسلام شرفخانی ابراز امیدواری کرد دانش‌آموزان برگزیده جایزه البرز از این واقف خیراندیش الگوبرداری کنند و در آینده خود نیز با وقف دارایی و توانمندی‌هایشان، در توسعه علمی کشور نقش‌آفرین باشند.

این گزارش از باشگاه خبرنگاران جوان — علم و دانشگاه بازنشر شده است؛ متن کامل را در منبع بخوانید.