مدیریت فرهنگی، پیششرطِ تداومِ حیاتِ آکادمیک است/تشریح «حکمرانی فرهنگی» در تراز دانشگاه تمدنساز
به گزارش روابط عمومی وزارت علوم، دکتر وحید شالچی در پنل تخصصی فرهنگی و اجتماعی صدمین نشست رؤسای دانشگاههای کشور که با محوریت تبیین سیاستهای کلان آموزش عالی برگزار شد، با تأکید بر اینکه دانشگاه در خط مقدم مواجهه با چالشهای شناختی است، گفت: دشمن با استفاده از اهرمهای فشار اقتصادی و تحریک گسلهای اجتماعی، درصدد ضربه وارد کردن به کارکرد دانشگاه به عنوان نهاد علم است؛ لذا شناخت دقیق این آرایشِ جنگی، نخستین گام برای حکمرانی دانشگاهی است.
مدیریت فرهنگی؛ نه یک «پیوست»، بلکه «متن»
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم با تصریح این نکته که آموزش و پژوهش در خلأ رخ نمیدهند، اظهار داشت: اگر حوزه فرهنگی و اجتماعی به درستی مدیریت نشود، زیرساختهای آموزشی و پژوهشی نیز عملاً کارایی خود را از دست خواهند داد. در واقع، امنیت فرهنگی و پایداری فضای دانشگاهی، پیششرطِ اساسی برای هرگونه خروجی علمی است.
دکتر شالچی در استعارهای راهبردی، کار فرهنگی در دانشگاه را به «باغداری» تشبیه کرد و توضیح داد: در نگاهِ زراعی، ما به دنبال محصول سریع هستیم، اما در «باغداری»، ما با «سرمایههایی» مواجهیم که نیاز به مراقبت بلندمدت دارند. انجمنهای علمی، تشکلهای دانشجویی و کانونهای فرهنگی، نهادههایی هستند که اگر در مقطع فعلی آسیب ببینند، بازسازی و احیای آنها سالها زمان و انرژی خواهد برد. از این رو، حفظ این سرمایهها باید اولویت باشد.
سه ضلعِ موفقیت در «هنرِ مدیریتی»
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم در بخش دیگری از سخنان خود، «هنرِ مدیریتِ دانشگاهی» در سال پیشرو را در سه ساحتِ راهبردی ترسیم کرد.
دکتر شالچی ساحت اول را استفاده از استراتژی درگیرسازی دانسته و از رؤسای دانشگاهها خواست تا «مشارکتجویی فعال» را جایگزین «انفعال» کنند.
به گفته وی، دانشگاهی موفق است که بتواند از نخستین هفتههای آغاز سال تحصیلی، بدنه اساتید و دانشجویان را در بطن فرآیندهای تصمیمسازی و اجرایی مشارکت دهد.
درخصوص ساحت سیاستِ اجماعسازی و وفاق، با اشاره به تنشهای اجتماعی سالهای اخیر، وی بازسازی «اعتماد» را بزرگترین ماموریت مدیران دانست.
وی تأکید کرد: دانشگاه باید به مرجعِ وفاق و انسجام تبدیل شود؛ نهادی که بتواند با تکیه بر گفتوگوی دروندانشگاهی، از دوقطبیسازی جلوگیری کرده و وحدت را بازتولید کند.
همچنین دکتر شالچی توازنِ هوشمندانه را به عنوان سومین ساحت عنوان کرده و بر لزوم پرهیز از رویکردهای تکبعدی تأکید کرده و گفت: هنرِ یک رئیس دانشگاه در این است که میان مؤلفههای انقلابی، اسلامی و هویت ملی، در عین حفظ جایگاه آکادمیک، توازنی ظریف و هوشمندانه برقرار کند که متناسب با اتمسفر بومیِ هر دانشگاه باشد.
چشماندازِ «فرا-راهبردی»؛ پایانِ اقداماتِ مقطعی
دکتر شالچی در پایان با ارجاع به منویات مقام معظم رهبری، خواستار عبور از اقداماتِ «پروژهمحور» و «مقطعی» شد و گفت: نگاهِ ما به تعلیم و تربیت باید «فرا-راهبردی» باشد. ما باید بسترهای پویایی و آرامش را بهگونهای فراهم کنیم که دانشگاه نه فقط یک محل آموزش، بلکه کارخانه انسانسازی برای آینده کشور باشد.