پس از آزمایش ناسا؛ آیا زمین اکنون در برابر سیارکها محافظت شده است؟

باشگاه خبرنگاران جوان ؛جواد فراهانی- لئونید النین، پژوهشگر «موسسه ریاضیات کاربردی کلدیش» در آکادمی علوم روسیه، خاطرنشان میکند که فضاپیمای «دارت» (DART) با سیارک «دیمورفوس» برخورد کرد که منجر به تغییر سرعت آن شد.
به گفته او، تغییر موفقیتآمیز مدار دیمورفوس — که از طریق برخورد با فضاپیمای دارت حاصل شد — به این معنا نیست که چالش محافظت از زمین در برابر اجرام آسمانی خطرناک بهطور کامل برطرف شده است.
النین میگوید: «دارت یک آزمایش علمی موفق بود، اما هنوز بهعنوان روشی کارآمد برای محافظت از زمین محسوب نمیشود. ما در حال حاضر فاقد انرژی برخوردِ لازم هستیم.»
این دانشمند اشاره میکند که در جریان آزمایش ناسا در تاریخ ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۲، فضاپیمای دارت — با وزنی حدود ۶۰۰ کیلوگرم — با سرعتی معادل ۶.۱ کیلومتر بر ثانیه به سیارک دیمورفوس (که قطری در حدود ۱۵۰ متر دارد) برخورد کرد.
النین توضیح میدهد: «نتایج نشان داد که این برخورد مستقیم، سرعت سیارک را تغییر داده و دوره مداری آن را از ۱۱ ساعت و ۵۵ دقیقه به ۱۱ ساعت و ۲۲ دقیقه کاهش داده است؛ یعنی کاهشی ۳۳ دقیقهای! محاسبات اولیه پیشبینی میکردند که تغییر در دوره مداری از ۱۰ دقیقه فراتر نخواهد رفت.»
این نخستین آزمایشی بود که در آن تغییری مصنوعی در مدار یک جرم آسمانی طبیعی مشاهده شد. دادههای بهدستآمده از طریق رصدهای نوری، متعاقباً با اندازهگیریهای راداری که توسط تلسکوپهای رادیوییِ مستقر در زمین انجام شده بود، تأیید شدند.
با این حال، تغییر در سرعت مداری دیمورفوس از ۲.۷ میلیمتر بر ثانیه بیشتر نبود و قطر مدار آن نیز نسبت به مقدار اولیه (حدود ۲.۴ کیلومتر)، کمتر از ۱۰۰ متر کاهش یافت. برای مقایسه، میانگین سرعت سیارکهای نزدیک به زمین که به دور خورشید میچرخند، حدود ۲۰ کیلومتر بر ثانیه است؛ رقمی که تقریباً ۶.۷ میلیون برابرِ تغییرِ مشاهدهشده در سرعت دیمورفوس است.
شایان ذکر است که جزء اصلی این سامانه دوتایی، یعنی سیارک «دیدیموس» (Didymos) — که قطری در حدود ۷۶۰ متر دارد — در ۱۱ آوریل ۱۹۹۶ و در چارچوب یک برنامه رصد فضایی در رصدخانه «کیت پیک» (Kitt Peak) در ایالات متحده کشف شد. قمر آن، «دیمورفوس» (Dimorphos)، در سال ۲۰۰۳ از طریق تحلیل تغییرات تناوبی در میزان روشنایی این سامانه شناسایی گردید. این قمر در سال ۲۰۲۰ نام رسمی خود را دریافت کرد.