حاصل فرصت مطالعاتی در جامعه و صنعت

تشخیص لنگی شفت موتور DC در دو ثانیه با دستگاه بومی DMSM؛

به گزارش روابط عمومی وزارت علوم، دکتر علی دادرسی، در جریان فرصت مطالعاتی خود در جامعه و صنعت، موفق به طراحی و ساخت نمونه کاربردی دستگاه DMSM برای تشخیص لنگی شفت موتور جریان مستقیم (DC) در خط مونتاژ شد؛ دستاوردی فناورانه که با هدف شناسایی زودهنگام قطعات معیوب، کاهش ضایعات و ارتقای کیفیت محصول نهایی توسعه یافته است.

دکتر دادرسی با اشاره به مسئله صنعتی مبنای اجرای این طرح اظهار کرد: در فرایند تولید، فشار واردشده به شفت موتور هنگام تثبیت چرخ‌دنده حلزونی ممکن است موجب ایجاد لنگی در شفت شود. این عیب معمولاً پس از مونتاژ موتور در مجموعه شیشه‌بالابر و طی آزمون‌های کنترل کیفیت نهایی شناسایی می‌شد؛ موضوعی که دمونتاژ مجموعه، اتلاف زمان و تحمیل هزینه و ضایعات به خط تولید را در پی داشت.

وی افزود: برای رفع این مشکل، دستگاه DMSM با بهره‌گیری از سنسور لیزری و پردازش داده‌ها به کمک میکروکنترلر طراحی و ساخته شد. این دستگاه می‌تواند پس از راه‌اندازی موتور، در حدود دو ثانیه میزان لنگی شفت را اندازه‌گیری کند و موتورهایی را که لنگی آن‌ها بیش از ۰٫۰۲ میلی‌متر است، تشخیص دهد. سنسور لیزری به‌کاررفته نیز دقتی معادل ۰٫۰۱ میلی‌متر دارد. به این ترتیب، امکان شناسایی قطعات معیوب پیش از مونتاژ کامل مجموعه شیشه‌بالابر فراهم شده و زمینه کاهش دوباره‌کاری و بهبود فرایند کنترل کیفیت خط تولید ایجاد شده است.

این عضو هیئت علمی، از دیگر دستاوردهای این تجربه به تقویت توانمندی دانشگاه در حل مسائل صنعتی میان‌رشته‌ای در حوزه‌های مهندسی مکانیک، برق، کنترل و ساخت اشاره کرد و گفت: تجربه عملی طراحی، ساخت و اعتبارسنجی دستگاه، علاوه بر ارتقای مهارت‌های تخصصی در زمینه انتخاب و پیکربندی سنسورهای دقیق و بهینه‌سازی الگوریتم‌های پردازش، به فضای آموزشی دانشگاه نیز انتقال یافته است. اکنون یافته‌های این پروژه به‌عنوان نمونه‌ای واقعی در تدریس دروس مرتبط، از جمله ارتعاشات و سیستم‌های کنترل، به‌ویژه در آموزش‌های تحصیلات تکمیلی، مورد استفاده قرار می‌گیرد و می‌تواند زمینه تعریف پایان‌نامه‌های کاربردی و توسعه همکاری‌های آینده با صنعت را فراهم کند.

دکتردادرسی با تأکید بر ضرورت حمایت مؤثر از فرصت‌های مطالعاتی در جامعه و صنعت، تصویب پایه تشویقی برای مجریان طرح‌های برتر، اعطای امتیازات ویژه در ارتقای مرتبه علمی، کاهش موظفی تدریس در دوره حضور در صنعت، پیش‌بینی مشوق‌های مالیاتی برای سرمایه‌گذاری صنایع در تحقیق و توسعه و کاهش فرایندهای اداری را از راهکارهای تقویت این برنامه‌ها برشمرد.

وی همچنین شفاف‌سازی مقررات مالکیت فکری و منافع اقتصادی حاصل از طرح‌های مشترک را برای تسهیل همکاری‌ها ضروری دانست.

وی در تشریح برنامه‌های آینده خود اظهار کرد: توسعه و ارتقای دستگاهDMSM ، افزایش قابلیت ثبت و تحلیل داده‌ها، بررسی امکان استفاده از سامانه برای انواع موتورهای DC و تجهیزات دوار صنعتی، هدایت پایان‌نامه‌ها به سمت مسائل واقعی تولید و تعریف پروژه‌های مشترک برای تشخیص عیب، کنترل کیفیت هوشمند و کاهش ضایعات، از مهم‌ترین محورهای فعالیت‌های آتی خواهد بود.

این عضو هیئت علمی در پایان، ایجاد صندوق‌های مشترک دانشگاه و صنعت، حمایت از پایان‌نامه‌ها و رساله‌های تقاضامحور، تشکیل بانک نیازهای فناورانه صنایع، تسهیل حضور دانشجویان در محیط‌های واقعی تولید و ارزش‌گذاری دستاوردهای فناورانه در نظام ارزیابی اعضای هیئت علمی را از جمله راهکارهای توسعه همکاری‌های پایدار میان دانشگاه و صنعت دانست.

وی تأکید کرد: تجربه طراحی و ساخت دستگاه DMSM نشان می‌دهد که با شناسایی دقیق نیازهای صنعتی و بهره‌گیری از دانش تخصصی دانشگاه، می‌توان مسائل خط تولید را به راهکارهای فناورانه قابل اجرا تبدیل کرد و مسیر تولید دانش فنی بومی و ارتقای بهره‌وری صنعتی را هموار ساخت.