شانس زنده ماندن میکروبهای زمینی روی ماه
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از رویترز، یافتهای که درباره احتمال آلودگی ماه در مأموریتهای آینده و انتقال میکروارگانیسمهای زمینی به این جرم آسمانی هشدار میدهد.
پژوهشگران در این مطالعه پنج میکروارگانیسم شامل سه نوع باکتری و دو نوع قارچ را بررسی کردند که احتمال دارد در جریان مأموریتهای فضایی همراه انسان یا تجهیزات به ماه منتقل شوند. آنها دادههای مربوط به مقاومت این میکروبها در برابر شرایط سخت را با نقشههای تابش فرابنفش و دمای سطح ماه تطبیق دادند.
نتایج نشان داد بخشهایی از قطب جنوب ماه، بهویژه مناطق دائماً در سایه، میتوانند شرایطی ایجاد کنند که برخی از این میکروبها برای مدتی زنده بمانند. این مناطق به دلیل قرار گرفتن در سایه، از تابش مستقیم فرابنفش و گرمای شدید خورشید در امان هستند. حتی فرورفتگیهای کوچک سطح ماه یا رد پای فضانوردان و چرخهای ماهنوردها میتوانند سایهای ایجاد کنند که به پناهگاهی موقت برای میکروبها تبدیل شود.
در میان پنج میکروارگانیسم بررسیشده، قارچ سیاه Aspergillus niger بیشترین مقاومت را نشان داد. برخی گونههای قارچ Fusarium نیز تا حدی مقاوم بودند و در میان باکتریها، Deinococcus radiodurans بیشترین تحمل را داشت. در مقابل، Staphylococcus aureus و Bacillus subtilis در برابر تابش فرابنفش و گرمای شدید آسیبپذیرتر بودند.
با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند که «زنده ماندن» این میکروبها به معنای رشد یا تولیدمثل آنها روی ماه نیست. این میکروارگانیسمها در شرایط نامساعد میتوانند وارد حالتی شبیه خواب زیستی یا cryptobiosis شوند و فعالیت زیستی آنها متوقف شود.
این یافته برای مأموریتهای آینده بهویژه در قطب جنوب ماه اهمیت دارد؛ زیرا این منطقه یکی از اهداف اصلی اکتشافات انسانی و جستوجوی منابعی مانند یخ آب است. ورود میکروبهای زمینی میتواند مطالعات علمی درباره مواد بومی ماه را با مشکل مواجه کند و تشخیص منشأ ترکیبات آلی یا نشانههای احتمالی حیات را دشوارتر سازد.
پژوهشگران همچنین احتمال دادهاند که در گذشته، برخورد اجرام آسمانی با زمین میتوانسته سنگهای حاوی میکروب را به فضا پرتاب کرده و بخشی از آنها در ماه فرود آمده باشد. بنابراین ماه ممکن است در شرایط مناسب، بخشی از شواهد مربوط به حیات باستانی زمین را در خود حفظ کرده باشد؛ فرضیهای که نیازمند بررسیهای بیشتر است.