آیا ویتامین C واقعاً از سرماخوردگی جلوگیری میکند؟
باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - اعتقاد به فواید دوزهای بالای ویتامین C با دانشمند آمریکایی لینوس پائولینگ، برنده جوایز نوبل شیمی و صلح، مرتبط است.
در سال ۱۹۷۰، پائولینگ کتابی در مورد ویتامین C و سرماخوردگی منتشر کرد که در آن از مصرف روزانه ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ میلیگرم برای حفظ سلامتی و حتی دوزهای بالاتر برای جلوگیری از سرماخوردگی حمایت کرد.
اگرچه پائولینگ نه پزشک بود و نه متخصص تغذیه یا متخصص بیماریهای عفونی، کتاب او به افزایش محبوبیت مکملهای ویتامین C کمک کرد و این ایده را تقویت کرد که مصرف مقادیر زیاد آن میتواند ما را از سرماخوردگی محافظت کند.
با این حال، نتیجهگیریهای او بعداً به دلیل مشکلاتی در تجزیه و تحلیل نتایج مطالعهای که به آن استناد کرده بود، و همچنین کیفیت پایین برخی از آزمایشهایی که به آنها استناد کرده بود، مورد انتقاد قرار گرفت.
مطالعات چه میگویند؟
شواهد علمی بعدی نشان میدهد که ویتامین C تأثیر محدودی بر سرماخوردگی معمولی دارد و هیچ مدرکی مبنی بر جلوگیری از آن در جمعیت عمومی وجود ندارد.
یک متاآنالیز منتشر شده در سال ۲۰۲۳ نتایج ۱۰ آزمایش شامل ۲۷۳۶ بزرگسال، کودک و ورزشکار را که به طور منظم حداقل ۱۰۰۰ میلیگرم ویتامین C روزانه مصرف میکردند، نشان داد.
محققان دریافتند که مصرف ویتامین C با کاهش ۱۵ درصدی شدت علائم سرماخوردگی همراه است، اما تأثیر آن بر مدت زمان علائم محدود است.
یک متاآنالیز منتشر شده در سال ۲۰۱۳ نیز نشان داد که مصرف حدود ۲۰۰ میلیگرم روزانه، تعداد سرماخوردگیها را در جمعیت عمومی کاهش نمیدهد، اگرچه در گروههای خاصی که فعالیت بدنی شدید دارند، مانند ورزشکاران و پرسنل نظامی، فواید بیشتری مشاهده شد.
به طور کلی، نتایج نشان میدهد که مصرف منظم ویتامین C ممکن است شدت علائم را در برخی افراد کمی کاهش دهد، اما از سرماخوردگی جلوگیری نمیکند. مصرف آن پس از بروز علائم نیز مفید به نظر نمیرسد.
آیا دوزهای بالا بیخطر هستند؟
بیشتر افراد به مقادیر نسبتاً کمی ویتامین C نیاز دارند که به راحتی از طریق غذا قابل دریافت است. در استرالیا، میزان مصرف روزانه توصیه شده برای بزرگسالان ۴۵ میلیگرم است، مقداری که میتوان آن را در نصف یک پرتقال، یک وعده کوچک کلم بروکلی یا یک لیوان آب پرتقال یافت.
با این حال، مصرف مداوم بیش از ۱۰۰۰ میلیگرم در روز میتواند عوارض جانبی مانند اسهال، حالت تهوع، گرفتگی معده و نفخ ایجاد کند و ممکن است خطر سنگ کلیه را در برخی افراد افزایش دهد.
مصرف بیش از حد همچنین ممکن است جذب آهن را در افراد مبتلا به هموکروماتوز افزایش دهد و میتواند با برخی داروها تداخل داشته باشد.
نتیجهگیری
شواهد علمی از این ایده که دوزهای بالای ویتامین C از سرماخوردگی جلوگیری میکند، پشتیبانی نمیکند. مصرف منظم آن ممکن است در کاهش شدت یا مدت علائم برای برخی افراد فایده محدودی داشته باشد، اما مصرف آن هنگام بروز علائم فایده کمی دارد.
بنابراین، نیازی به ذخیره مقادیر زیادی مکمل ویتامین C برای آمادگی در زمستان نیست. برای اکثر افراد، تأمین نیازهای بدن از طریق یک رژیم غذایی متعادل سرشار از میوه و سبزیجات کافی است.
با این حال، کسانی که مصرف دوزهای بالای مکملها را در نظر میگیرند، باید با پزشک خود مشورت کنند، به خصوص اگر بیماریهای مزمن دارند یا مرتباً دارو مصرف میکنند.
منبع: مدیکال اکسپرس