روزنامهٔ دانش و سلامت — بازنشر از منابع رسمیدانش، سلامت، محیط زیست
دیلی‌پیج / دانشگاه و پژوهش
دانشگاه و پژوهش

ایران پنجمین کشور جهان در تولید محصولات نانو و زیست‌فناوری است

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در دانشگاه ایلام بیان کرد: ایران پنجمین کشور جهان در تولید محصولات نانو و زیست‌فناوری است

منبع: وزارت علوم، تحقیقات و فناوری۲۶ مهر ۱۴۰۵
ایران پنجمین کشور جهان در تولید محصولات نانو و زیست‌فناوری است
تصویر: وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در دانشگاه ایلام بیان کرد:

به گزارش روابط عمومی وزارت علوم به نقل از دانشگاه ایلام، حجت‌الاسلام‌والمسلمین دکترخسروپناه در جریان نشست هیئت اندیشه‌ورز استانی ستاد علم و فناوری شورای عالی انقلاب فرهنگی در ایلام، در محل سالن فرزانگان دانشگاه ایلام برگزار شد با قدردانی از مدیران دانشگاه‌ها و مدارس استان برای آغاز منسجم سال تحصیلی جدید، اظهار داشت: هماهنگی و همدلی میان مسئولان استان، دانشگاه‌ها و مجموعه‌های آموزشی، ظرفیت ارزشمندی برای پیشبرد برنامه‌های علمی و فرهنگی است.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به دو سند مهم نقشه جامع علمی کشور و سند دانشگاه اسلامی، گفت: نقشه جامع علمی کشور با توجه به تحولات علمی و فناوری به‌روزرسانی شده و سند دانشگاه اسلامی نیز از اسناد مهم شورای عالی انقلاب فرهنگی است که باید بیش از گذشته مورد توجه دانشگاه‌ها قرار گیرد.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه تدوین اسناد بدون اجرای آن‌ها نتیجه مطلوبی نخواهد داشت، تصریح کرد: مسئولیت اجرای این اسناد بر عهده دانشگاه‌ها و مدیران مرتبط است و انتظار می‌رود هر دانشگاه متناسب با ظرفیت‌ها و نیازهای خود، برنامه مشخصی برای عملیاتی‌کردن بخش‌های مرتبط تدوین کند.

حجت‌الاسلام‌والمسلمین خسروپناه با اشاره به ظرفیت‌های علمی استان ایلام ادامه داد: در اجرای اسناد علم و فناوری نباید انتظار داشت، همه موضوعات در همه دانشگاه‌ها دنبال شود، بلکه باید بخش‌هایی که با توانمندی‌ها و اقتضائات استان تناسب دارد، شناسایی و برای تحقق آن‌ها برنامه‌ریزی شود. شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز در زمینه رفع موانع و تسهیل اجرای برنامه‌ها می‌تواند نقش حمایتی داشته باشد.

وی با بیان اینکه نقشه جامع علمی کشور با مشارکت بیش از دو هزار استاد دانشگاه برای نخستین بار با همکاری فرهنگستان علوم در حال به‌روزرسانی است، کفت: سند دانشگاه اسلامی با محوریت مسجد و دبیرخانه‌های دانشگاه‌ها باید اجرایی شود.

دکتر خسروپناه با اشاره به توسعه رشته‌های تخصصی هوافضا، نانوفناوری، بیوفناوری، هوش مصنوعی و کوانتوم در دانشگاه‌ها، گفت: دانشگاه ایلام از دانشگاه‌های موفق در توسعه هوش مصنوعی است، چنانکه دستیار هوش مصنوعی استاندار به اهتمام اساتید این دانشگاه تولید شده است.

وی با اشاره به فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان و طرح‌های فناورانه در استان گفت: طرح‌هایی که به سطح آمادگی فناوری شش رسیده‌اند، ظرفیت مناسبی برای حرکت به سمت تجاری‌سازی دارند و باید از این مجموعه‌ها حمایت شود تا محصولات و دستاوردهای علمی به مرحله تولید و بازار برسند.

دکتر خسروپناه با تأکید بر ضرورت توسعه زیرساخت‌های فناوری افزود: محدودیت فضای استقرار شرکت‌های فناور یکی از موضوعاتی است که باید مورد توجه قرار گیرد. توسعه فناوری نیازمند فراهم‌کردن زیرساخت مناسب و جذب سرمایه‌گذاری است و نباید همه انتظارات در این حوزه صرفاً متوجه منابع دولتی باشد.

وی با اشاره به مرز مشترک حدود ۴۲۰ کیلومتری ایلام با عراق، توسعه همکاری‌های علمی و دانشگاهی با کشور همسایه را از ظرفیت‌های مهم استان دانست و توضیح داد: بین‌المللی‌سازی دانشگاه‌ها و استفاده از ظرفیت کشورهای همسایه می‌تواند در دستور کار هیئت اندیشه‌ورز استانی قرار گیرد. البته این همکاری‌ها باید در چارچوب ضوابط و مقررات وزارت علوم و سازمان امور دانشجویان دنبال شود.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره آمایش آموزش عالی اظهار کرد: برنامه‌ریزی برای سامان‌دهی دانشگاه‌ها باید با مشارکت استان‌ها و مشورت با مسئولان و دانشگاه‌های مربوط انجام شود. آمایش آموزش عالی الزاماً به معنای حذف دانشگاه یا رشته نیست و می‌تواند در قالب‌های مختلفی از جمله الحاق دنبال شود؛ با این حال، تصمیم‌ها باید با توجه به شرایط و نیازهای هر منطقه اتخاذ شوند.

دکتر خسروپناه با اشاره به درخواست‌های مطرح‌شده درباره توسعه رشته‌های دانشگاهی تشریح کرد: دانشگاه‌ها باید درخواست‌های خود را از مسیر قانونی و مراجع ذی‌ربط پی‌گیری کنند و اگر پس از طی این فرایند، همکاری لازم صورت نگرفت، امکان ورود شورا برای کمک به رفع موانع وجود دارد.

وی با تأکید بر ضرورت تقویت زیرساخت‌های پژوهشی، از پی‌گیری راه‌اندازی آزمایشگاه ملی با همکاری معاونت علمی ریاست‌جمهوری خبر داد و گفت: ایجاد چنین ظرفیتی می‌تواند به پژوهشگران و نخبگان استان‌های مختلف، از جمله ایلام، برای استفاده از تجهیزات پیشرفته و توسعه فعالیت‌های علمی کمک کند.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به اهمیت هوش مصنوعی و زیست مصنوعی، بر استفاده بیشتر از ظرفیت دانشگاه‌ها و جهاد دانشگاهی در حوزه دانش‌های نوظهور تأکید کرد و خواستار آن شد که پیشنهادهای هیئت‌های اندیشه‌ورز استانی برای حل مسائل علمی و فناوری، کاربردی‌تر و متناسب با نیازهای واقعی استان ارائه شود.

در ادامه دکترهمایون مرادنژادی رئیس دانشگاه ایلام با بیان اینکه نقش دانشگاه‌ها در استان‌های کم‌برخوردار با دانشگاه‌های مناطق برخوردار متفاوت است، گفت: اما این تفاوت در نظام برنامه‌ریزی و تخصیص اعتبارات به اندازه کافی مورد توجه قرار نمی‌گیرد.

وی خاطرنشان کرد: دانشگاه ایلام علاوه بر مأموریت‌های آموزشی و پژوهشی، مسئولیت پشتیبانی علمی از مسائل فرهنگی، اقتصادی و توسعه‌ای استان را نیز بر عهده دارد؛ درحالی‌که در استان‌های برخوردار، مراکز پژوهشی و نهادهای تخصصی دیگری نیز برای ایفای این نقش وجود دارند.

دکتر مرادنژادی با اشاره به نحوه توزیع اعتبارات علمی و فناوری، تصریح کرد: وقتی منابع متناسب با تعداد دانشگاه‌ها و شاخص‌های عملکردی توزیع می‌شوند، دانشگاه‌های مناطق کم‌برخوردار با محدودیت بیشتری مواجه خواهند شد؛ زیرا ضعف زیرساخت‌های گذشته، امکان کسب امتیازهای بالاتر و جذب اعتبارات بیشتر را نیز کاهش می‌دهد.

رئیس دانشگاه ایلام ادامه داد: این چرخه می‌تواند عقب‌ماندگی زیرساخت‌های علمی و فناوری استان‌های کم‌برخوردار را تشدید کند. به همین دلیل، ضروری است برای دانشگاه‌های استان‌هایی مانند ایلام، سازوکار حمایتی ویژه‌ای در تخصیص اعتبارات معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری در نظر گرفته شود.

وی با قدردانی از حمایت‌های دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در زمینه معیشت و رفاه اعضای هیئت علمی، گفت: انتظار داریم این حمایت‌ها استمرار داشته باشد و وضعیت معیشتی کارکنان و یاوران علمی دانشگاه نیز مورد توجه قرار گیرد.

وی افزود: کارکنان و یاوران علمی در کنار اعضای هیئت علمی، نقش مهمی در پیشبرد مأموریت‌های دانشگاه دارند و لازم است موضوع فوق‌العاده ویژه این گروه نیز پی‌گیری شود.

رئیس دانشگاه همچنین بر ضرورت حمایت بیشتر از نخبگان و دانشجویان دوره دکتری تأکید کرد و توضیح داد: دانشگاه‌ها باید از امکانات لازم برای پشتیبانی از دانشجویان دکتری برخوردار باشند تا ضمن کمک به پیشرفت علمی کشور، زمینه ماندگاری نخبگان و جلوگیری از خروج سرمایه‌های انسانی فراهم شود.

دکتر مرادنژادی با اشاره به محدودیت تجهیزات آزمایشگاهی و زیرساخت‌های فناوری یادآوری کرد: تحقق اهداف علمی کشور در منطقه، نیازمند فراهم‌کردن امکانات متناسب با مأموریت دانشگاه‌هاست و بدون توجه ویژه به تجهیزات آزمایشگاهی، دستیابی به رشد علمی و افزایش تولید علم با دشواری مواجه خواهد شد.

وی خواستار حمایت بیشتر از دانشگاه‌ها برای تأمین تجهیزات و تقویت زیرساخت‌های پژوهشی شد و بیان کرد: سرمایه‌گذاری در این بخش باید متناسب با اهداف توسعه علمی کشور دنبال شود.

رئیس دانشگاه ایلام با اشاره به موقعیت مرزی استان ایلام و همجواری آن با کشور عراق تشریح کرد: برخورداری از حدود ??? کیلومتر مرز مشترک با عراق، فرصت ارزشمندی برای توسعه همکاری‌های علمی، فرهنگی و فناوری میان دو کشور فراهم کرده است.

دکتر مرادنژادی پیشنهاد کرد: دانشگاه ایلام به قطب مرکزی تعاملات علمی، فرهنگی و فناوری غرب کشور با عراق تبدیل شود و از دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی خواست از این ایده حمایت کند.

رئیس دانشگاه ایلام ابراز امیدواری کرد، که سفر دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی به استان، زمینه تقویت زیرساخت‌های علمی و فناوری و افزایش حمایت‌های ملی از ظرفیت‌های دانشگاهی ایلام را فراهم کند.

در ادامه رؤسای دانشگاه‌ها، نخبگان و اساتید دانشگاه‌های استان ایلام، به باین نظرات، پیشنهادات و مسائل مورد نظر خود پرداختند.

حکمرانی بدون دانش امکان‌پذیر نیست

حجت‌الاسلام والمسلمین دکترعبدالحسین خسروپناه با بیان اینکه حکمرانی بدون دانش امکان‌پذیر نیست، گفت: حل و فصل مسائل فرهنگی مستلزم، بهره‌گیری از دانش است. نهاد دانشگاه و حوزه علمیه باید در طول نهادهای اجرایی و نه در عرض آن‌ها حرکت کنند.

دبیر شورای عالی فرهنگی کشور، در نشست شورای فرهنگ عمومی استان ایلام، که در محل سالن فرزانگان دانشگاه ایلام برگزار شد، اظهار کرد: اگر کار را به صورت قرارگاهی پیش ببریم، به طور قطع نتیجه خواهیم گرفت، همان‌گونه که در حوزه اعتکاف با مصوب کردن ستاد آن در شورا و شکل‌گیری قرارگاه، شاهد رشد چشمگیر مشارکت مردمی بودیم.

وی افزود: سه سال پیش ۵۰۰ هزار معتکف در کشور داشتیم، پارسال به یک میلیون و ۵۰۰ هزار نفر رسید و امسال به دو میلیون نفر افزایش یافته است.

وی تأکید کرد که در حوزه علم نیز با شکل‌گیری ستاد بیوتکنولوژی در شورا از تولید یک محصول به ۱۸ محصول رسیده‌ایم و اکنون رتبه پنجم جهان را در اختیار داریم.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به تجربه موفق ساماندهی تولید اسباب‌بازی تاکید کرد: سه سال پیش تنها ۱۰ درصد تولید اسباب‌بازی داخلی بود و ۲۰ درصد قانونی وارد می‌شد و ۷۰ درصد بقیه قاچاقی به کشور می‌آمد، اما امروز با کار قرارگاهی و همکاری همه دستگاه‌ها از جمله وزارت صمت، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بنکداران و صنعتگران افزون بر ۴۰ درصد تولید اسباب‌بازی در داخل انجام می‌شود و بیشترین فروش نیز به محصولات داخلی اختصاص دارد.

دکتر خسروپناه بیکاری دانش‌آموختگان دانشگاه را از معضلات کشور برشمرد و بیان کرد: بسیاری از رشته‌های دانشگاهی از مهارت‌آموزی لازم برخوردار نیستند و شورای گسترش برخی رشته‌های جدید را مصوب کرده و دانشگاه باید برخی رشته‌ها را تعطیل و رشته‌های مهارتی و کارآمد را جایگزین کند.

وی تأکید کرد: حمایت از فعالان حوزه فناوری و صنایع دستی باید ملموس و عینی باشد، زیرا تجربه نشان داده میزان اشتغال‌زایی و ارزش افزوده این بخش‌ها بسیار بیشتر از دیگر حوزه‌ها است.

دبیر شورای عالی فرهنگی کشور ادامه داد: ظرفیت قومیت‌های مختلف در استان‌هایی همچون ایلام فرصتی ارزشمند است و باید گویش‌ها و زبان‌های مختلف از جمله کردی ایلامی و عربی حرمت و اصالت خود را حفظ کنند.

در ادامه دکتر احمد کرمی استاندار ایلام با اشاره به جایگاه تخصصی شورای عالی انقلاب فرهنگی، این نهاد را ستون اصلی سیاست‌گذاری در حوزه‌های علمی، آموزشی و پژوهشی دانست.

دکتر کرمی با تبیین رویکرد جدید در حوزه فرهنگ، از برنامه‌ریزی برای بازگشت به محوریت «مسجد» به عنوان پایگاه اصلی انقلاب خبر داد.

وی افزود: مسجد نه تنها یک پایگاه فرهنگی، بلکه بستری برای فعالیت‌های معیشتی، اقتصادی و عمرانی محله‌هاست. ما در ایلام با برخورداری از ۴۸۶ شورای محله، در تلاشیم تا این ظرفیت‌های اجتماعی را با برنامه‌های مذهبی و فرهنگی پیوند بزنیم.

استاندار ایلام با اشاره به مرز ۴۳۰ کیلومتری استان و میزبانی سالانه از هشت میلیون زائر، ایلام را فراتر از یک گذرگاه مرزی توصیف کرد و ادامه داد: ایلام می‌تواند یک کریدور فرهنگی-مذهبی ملی باشد؛ ما باید این ظرفیت را در اسناد بالادستی و بودجه‌های سنواتی تثبیت کنیم.

وی در ادامه با اشاره به ظرفیت‌های عظیم استان از جمله ۳۷ هزار ورزشکار و ۳۰ هزار هنرمند و صنعتگر، تأکید کرد: مدیریت استان در سال‌های اخیر بر پایه رویکردهای علمی و دانش‌بنیان استوار شده است.

دکتر کرمی افزود: ما برای پیشبرد اهداف فرهنگی، از ظرفیت اساتید دانشگاه و متخصصان در تمامی عرصه‌ها، از جمله اقتصاد و زیرساخت، بیشترین بهره را خواهیم برد.

استاندار ایلام با اشاره به ماهیت جنگ‌های نوین، اظهار کرد: امروز جهان تحت سیطره رسانه‌هاست، اما باید دانست با وجود تجهیز به سلاح‌های جنگی، مردم با اعتقاد راسخ به آرمان‌های انقلاب، قدرتمندترین و مستحکم‌ترین سلاح ما در برابر ابرقدرت‌هایی چون آمریکا و اسرائیل هستند.

دکتر کرمی با اشاره به اسناد بالادستی و برنامه هفتم توسعه، بر ضرورت همسویی برنامه‌های استانی با این اسناد تأکید کرد و گفت: هدف ما در استان، تحقق برنامه‌های توسعه‌ای است، که به شکلی مستقیم با معیشت مردم گره خورده باشد. صرف ساخت زیرساخت‌ها بدون توجه به توسعه‌ی اقتصادی، پاسخگوی نیاز جامعه نخواهد بود.

وی افزود: دغدغه اصلی امروز ما، معیشت و اشتغال است و در این راستا، ما باید از ظرفیت‌های علمی دانشگاه ایلام برای حل مشکلات اقتصادی و تبدیل دانش به سرمایه استفاده کنیم.

دکتر کرمی همچنین بر پتانسیل‌های گردشگری، کشاورزی و صنایع دستی استان تأکید و با اشاره به پیشینه دفاعی استان، بر اهمیت مدیریت دیپلماسی مرزی و فرهنگی با کشورهای همجوار، به‌ویژه با نگاه به ظرفیت‌های مشترک مذهبی و قومیتی، تأکید کرد و گفت: یکی از مهم‌ترین موضوعات، گنجاندن یکی از عملیات مهم استان در تقویم ملی کشور، بعنوان روز مقاومت و پایداری مردم استان است که انتظار می‌رود اجرایی شود.

دکتر سارا فلاحی نماینده مردم ایلام در مجلس شورای اسلامی با اشاره به ضرورت پی‌گیری مستمر مسائل مراکز علمی و فناوری استان اظهار کرد: توسعه علمی ایلام نیازمند توجه عملی به دانشگاه‌ها و مجموعه‌های فناور است و نباید این مراکز را در تأمین منابع و امکانات مورد نیاز تنها گذاشت.

وی با اشاره به وضعیت دانشگاه آزاد اسلامی ایلام افزود: باید زمینه توسعه این دانشگاه، گسترش رشته‌های تحصیلی و جذب دانشجو فراهم شود تا ظرفیت‌های علمی آن تقویت شود.

نماینده مردم ایلام در مجلس شورای اسلامی با اشاره به پی‌گیری‌های انجام‌شده برای بودجه دانشگاه ایلام گفت: در جریان بررسی و تجمیع بودجه، اعتبار این دانشگاه به یک‌هزار و ۱۰۰ میلیارد تومان افزایش یافت، اما با توجه به تورم، افزایش هزینه‌ها و نیازهای گسترده دانشگاه، این میزان اعتبار همچنان کافی نیست.

دکتر فلاحی با اشاره به جایگاه علمی دانشگاه ایلام ادامه داد: حضور ۱۱ نفر از اعضای این دانشگاه در فهرست دو درصد دانشمندان برتر جهان، بر اساس اطلاعات ارائه‌شده درباره داده‌های الزویر، دستاوردی ارزشمند است، که باید با حمایت بیشتر از فعالیت‌های علمی و پژوهشی همراه شود.

وی تأکید کرد: تقویت دانشگاه‌ها و مجموعه‌های فناور استان نیازمند پی‌گیری برای افزایش اعتبارات و فراهم‌کردن زمینه فعالیت مؤثرتر آنهاست و این موضوع باید در تصمیم‌گیری‌های بودجه‌ای و برنامه‌های توسعه‌ای استان مورد توجه قرار گیرد.

در این نشست دکتر همایون مرادنژادی رئیس دانشگاه ایلام با بیان اینکه فرهنگ زیربنای توسعه و پیشرفت یک ملت است، گفت: نخستین سرمایه هر جامعه، حافظه تاریخی و هویت فرهنگی آن است، زیرا جامعه‌ای که گذشته خود را به‌ درستی نمی‌شناسد، در ساختن آینده خویش نیز با دشواری روبه‌رو خواهد شد.

دکتر مرادنژادی، یادآور شد: دانشگاه ایلام در راستای مأموریت‌های ابلاغ شده از سوی شورای انقلاب فرهنگی به دانشگاه‌ها و دغدغه‌های قائد شهید و رهنمودهای رهبر معظم انقلاب تلاش کرده است تا تقویت هویت ایرانی - دینی و بومی و محلی را در دستور کار مسئولیت‌های اجتماعی خود قرار دهد.

رئیس دانشگاه ایلام، افزود: برگزاری برنامه‌های پاسداشت مفاخر فرهنگی ایران همچون بزرگداشت «فردوسی»، «سعدی»، «خیام» و «حافظ» و نصب سردیس‌های مفاخر فرهنگی ایران در فضای دانشگاه و برنامه‌ریزی برای اجرای برنامه فاخر فرهنگی از حافظ تا مولانا در هفته آینده نمونه‌هایی از پررنگ کردن هویت ملی و تقویت همبستگی ملی با شعار جانم فدای ایران بوده است.

دکتر مرادنژادی با اشاره به فعالیت‌های دانشگاه ایلام در جریان جنگ‌های ۱۲ روزه و رمضان، بیان داشت: فعالیت‌های فرهنگی در ابتدای جنگ ۱۲ روزه تاکنون و حضور پررنگ در میدان فرهنگی و مدیریت خردمندانه حوادث دی ماه در سال گذشته در فضای دانشگاه و حاکم بودن فضای آرامش در دانشگاه و تلاش برای بالا بردن تاب‌آوری اجتماعی مردم با تولید محتواهای کارشناسی در فضای مجازی و حقیقی نمونه ای از عمل به وظیفه دانشگاه بوده است.

وی مشارکت دادن گسترده دانشجویان در اجرای برنامه‌ها یکی از اصول راهبردی دانشگاه بوده است، یادآور شد: برگزاری جشن فاخر دانش آموختگی دانشجویان دانشگاه ایلام در هفته گذشته و در این شرایط نمونه‌ای از نتیجه اعتماد دانشگاه به دانشجویان است.

دکتر مرادنژادی، با باین اینکه دانشگاه ایلام در کنار تقویت هویت ملی در جامعه و دانشگاه در پی آنست تا برای هویت بومی هم نقش آفرینی کند، اظهار داشت: ایلام، با پیشینه تاریخی، زبان‌ها و گویش‌های بومی، ادبیات شفاهی، آیین‌ها، روایت‌های مردمی و تجربه‌های ارزشمند همزیستی اجتماعی، فرهنگ غنی تشیع, دروازه عتبات و عالیات، پاسداران میهن اسلامی، از سرمایه‌ای برخوردار است، که اگر به‌درستی شناخته و بازآفرینی شود، می‌تواند به یکی از پیشران‌های توسعه فرهنگی تبدیل شود.

وی افزود: هویتی فرهنگ ایلام هنوز به یک روایت منسجم تبدیل نشده‌اند. ما نباید فقط میراث فرهنگی را به نسل جوان تحویل دهیم؛ باید امکان خلق میراثی تازه را نیز در اختیار او بگذاریم. در این عصر و جنگ پیچیده و چندلایه ترکیبی تقویت هر چه بیشتر هویت دینی و تبدیل آن به زبانی قابل فهم برای نسل جدید یک ضرورت است.

دکتر مرادنژادی، تأکید کرد: دانشگاه ایلام آمادگی دارد در چارچوب ظرفیت‌ها و مأموریت‌های خود، پشتوانه علمی این حرکت باشد.

گفتنی است در ادامه سایر اعضای جلسه، به بیان نظرات و مسائل مورد نظر خود، بر اساس دستور جلسه پرداختند.

این گزارش از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری بازنشر شده است؛ متن کامل را در منبع بخوانید.