قم حلقه اتصال «نظریهپردازی علوم انسانی» و «فناوریهای فرهنگی و هوشمند
به گزارش روابط عمومی وزارت علوم به نقل از پارک علم و فناوری استان قم، دکتر محمدهادی زاهدی در جریان بازدید از این پارک و در نشست با مدیران شرکتهای فناور و دانشبنیان فعال در حوزههای هوش مصنوعی، علوم و معارف قرآنی و صنایع خلاق، بر ضرورت شکلگیری زنجیرهای منسجم از «نظریه و مفهوم» تا «فناوری، محصول و بازار» تأکید کرد.
وی با اشاره به جایگاه ویژه شهر قم در تولید اندیشه و نظریه در حوزه علوم انسانی و اسلامی اظهار داشت: بخش مهمی از ظرفیت علمی قم در مراکز حوزوی، دانشگاهی، پژوهشی و اندیشکدهها شکل گرفته است. این ظرفیت زمانی میتواند اثرگذاری اجتماعی و اقتصادی بیشتری پیدا کند که مسیر مشخصی برای تبدیل نظریهها و مفاهیم به راهکارها، محصولات و خدمات فناورانه وجود داشته باشد.
از «نظریه» تا «فناوری»؛ حلقهای که باید تکمیل شود
دکترزاهدی با بیان اینکه در زیستبوم نوآوری نباید تنها بر توسعه فناوری به معنای متعارف آن تمرکز کرد، گفت: اندیشکدهها و مراکز نظریهپردازی میتوانند محل شکلگیری ایده، مفهوم و چارچوب نظری باشند و پارکهای علم و فناوری، شتابدهندهها و شرکتهای دانشبنیان، حلقه تبدیل این سرمایه فکری به فناوری و محصول را تشکیل دهند.
وی توسعه ارتباط هدفمند پارک علم و فناوری قم با مراکز علمی، حوزوی، دانشگاهی و اندیشهورزی استان را یکی از ظرفیتهای راهبردی برای شکلگیری یک زیستبوم متمایز نوآوری در قم دانست و عنوان داشت: مزیت زیستبومی نوآوری نه صرفاً در فناوری، بلکه در پیوند میان اندیشه، فرهنگ، علوم انسانی و فناوریهای نوظهور تعریف میشود.
هوش مصنوعی در حال حرکت از «واژه» به سمت «مفهوم» است
مدیرکل فناوری اطلاعات و هوشمندسازی وزارت علوم در بخش دیگری از سخنان خود به تحولات هوش مصنوعی اشاره کرد و گفت: روند توسعه سامانههای هوشمند بهتدریج از تمرکز صرف بر واژهها، دادهها و توکنها به سمت درک زمینه، روابط معنایی و ساختارهای مفهومی حرکت میکند و این تحول، فرصتهای تازهای برای تعامل میان علوم انسانی، معارف اسلامی و فناوریهای هوشمند ایجاد کرده است.
دکترزاهدی با اشاره به نمونههایی از آیات قرآن کریم و ارتباط میان مفاهیم در آنها، اظهار داشت که در تحلیل متون غنی نمیتوان مفاهیم را مستقل و منفک از یکدیگر دید؛ بلکه معنا در بسیاری از موارد از رابطه، زمینه، توالی و مکملبودن مفاهیم شکل میگیرد.
وی افزود: این نگاه میتواند زمینهای برای پژوهشهای میانرشتهای میان متخصصان هوش مصنوعی، علوم انسانی و مطالعات قرآن و حدیث فراهم کند و ظرفیتهای جدیدی برای توسعه فناوریهای هوشمند مبتنی بر فهم مفهومی و زمینهای ایجاد کند.
قم؛ ظرفیت شکلگیری قطب فناوریهای فرهنگی و دیجیتال
دکترزاهدی همچنین با اشاره به ویژگیهای فرهنگی، مذهبی و زیارتی قم، فعالیت شرکتهای مستقر در پارک علم و فناوری استان در حوزه صنایع خلاق، فرهنگی و دیجیتال را متناسب با مزیتهای بومی استان ارزیابی کرد.
وی تأکید کرد: توسعه فناوری در هر منطقه باید با ظرفیتها، هویت و نیازهای همان منطقه پیوند داشته باشد و قم از این منظر میتواند به یکی از مراکز مهم کشور در توسعه فناوریهای فرهنگی، محتوای دیجیتال، هوش مصنوعی در علوم انسانی و اسلامی و صنایع خلاق تبدیل شود.
مدیرکل فناوری اطلاعات و هوشمندسازی وزارت علوم همچنین حضور گسترده زائران داخلی و بینالمللی در قم را یک ظرفیت مهم برای توسعه محصولات و خدمات نوآورانه دانست و گفت: طراحی خدمات هوشمند برای زائران و مجاوران، تولید محتوای چندزبانه، خدمات فرهنگی و آموزشی دیجیتال و محصولات مبتنی بر هوش مصنوعی میتواند علاوه بر پاسخگویی به نیازهای واقعی شهر، زمینه ورود شرکتهای فناور قم به بازارهای فراتر از استان و حتی بازارهای بینالمللی را فراهم کند.
جوانان و شرکتهای بزرگ فناوری؛ دو سرمایه مهم زیستبوم نوآوری قم
دکترزاهدی در پایان، حضور نیروهای جوان، خلاق و باانگیزه در شرکتهای فناور و دانشبنیان پارک علم و فناوری قم و همچنین توجه قابلملاحظه این شرکتها به کاربرد هوش مصنوعی را از نکات امیدبخش این بازدید عنوان کرد.
وی خاطرنشان کرد: ترکیب سرمایه انسانی جوان، ظرفیت عمیق علوم انسانی و اسلام و صنایع خلاق و فرهنگی میتواند برای قم یک مزیت رقابتی متفاوت ایجاد کند؛ مزیتی که در صورت شکلگیری ارتباط مؤثر میان مراکز نظریهپردازی، دانشگاهها، پارک علم و فناوری و شرکتهای دانشبنیان، قابلیت تبدیل شدن به یک الگوی ملی در حوزه فناوریهای فرهنگی و هوشمند را خواهد داشت.